kritiken hemeroteka

7.296 kritika

Azken kritikak

« | »

Salbazioko Armada / Abdela Taia (Patxi Zubizarreta) / Alberdania, 2007

Xalotasun ez inozentea Mikel Ayerbe / Berria, 2007-05-27

Titular deigarriekin ezagutarazten diren liburuak gehiago saltzen omen dira. Eta titular oso deigarriak izan ditu Abdela Taiaren L’armée du Salut liburu itzuli berriak. Batetik, Patxi Zubizarretak euskaratu duen Salbazioko Armada eta Gerardo Markuletak gaztelaniara itzuli duen El ejército de salvación batera kaleratu direlako. Bestetik, Aurelia Arkotxaren eta Alberdaniakoen laguntzarekin, Abdela Taia bera egon zelako Donostian egin zen liburuaren aurkezpenean (jarraian, Bartzelonan eta Madrilen ere liburua aurkeztekoak ziren). Gogoratu, egunkari honetan atera zen idazleari eginiko elkarrizketa ere, “Nire heroi propioa naiz” titularra zeramala. Eta azkenik, Salbazioko Armada liburu autobiografikoan idazleak itzulingururik gabe heltzen diolako azkenaldian hain modan dagoen eta hain deigarria den homosexualitatearen gaiari. Titular hau oraindik gehiago puztu daiteke, jakinez gero, Abdela Taia izan dela homosexuala dela aitortu duen lehen idazle marokoarra. Ekintza heroikoa inondik ere, Marokon kartzela zigorra ezartzeko aukera baitago joera sexual hau agerian adierazten duten pertsonei.

Baina, zilegi da titular esanguratsuek soilik sostengatzea liburu baten balio literarioa? Liburua albiste bihurtzeko eta gehiago ezagutarazteko baliagarria dela esan dugu, baina literarioki ere balioa duela babesteko liburuaren irakurketak titular hauek gainditu behar dituela deritzot. Eta kasu honetan, hala gertatzen dela esango nuke. Liburua albiste bihurtu duten titularrik ezagutu ezean ere, liburu interesgarria baita idazle marokoarraren Salbazioko Armada.

Autobiografia nobelatu edo fikzionatuaren teknika erabili du Abdela Taiak liburu hau idazteko. Protagonista Abdela bera da, eta bere idatzien eskutik ezagutuko ditugu, autobiografia guztietan gertatzen den bezala, berak ezagutaraztea nahi izan dituen bere bizitzako zatiak. Sale (Maroko) hiriko haurtzaroan abiatzen da kontakizuna, eta gaztaroan Genevara (Suitza) iristearekin amaitzen. Taiak barrutik kanpora idazten du, familiatik, etxetik eta ekialdetik atzerrira, bakardadera eta mendebaldera egiten duen ibilbidean. Homosexualitatearen gaia ere hortxe dugu hasieratik bukaeraraino, Abdelak bere anaia nagusiarekiko sentitzen duen desira eta maitasunetik Genevako Jean maitalearen desenkontruraino. Eta hori guztia apunte edo oroitzapen soil batzuen errepasoaren bitartez, eguneroko gisa aurkeztuta.

Berezia da Abdelak gordinkeria eta bazterkeria tratatzeko duen modu samurra. Jaioterrian zein Europan, marokoar homosexual gazteak aurrera egiteko dituen zailtasunak xalo kontatzen ditu, baina ez inozenteki. Gainera, atzerrian eta bere herrian arrotz izatearen drama ez du ustiatzen. Zaurietan ez du ozpin gaindosirik botatzen. Eta bestalde, ez dio injustiziak salatzeari uzten. Egungo gizartearen hipokresia agerian utzi nahi du idazleak, mendebaldean nahiz ekialdean.

Ezin baitira albo batera utzi Abdela Taia idazlearen baldintzak eta egoera. Hain deigarriak izan diren titularren atzean dagoenaren balioa ere neurtu egin behar da. Ezin dugu ahaztu liburu hau ez duela boterean dagoen Europako gizon zuri heterosexual batek idatzi. Idazle batek nondik eta nola idazten duen, horrek garrantzi handia du. Hori bai, distantziarekin neurtu beharko lirateke bi parametroak, obrarena eta obra inguratzen duen beste guztiarena, baina bi parametroek baldintzatzen dute liburu baten balioa. Alabaina, parametro bati ala besteari garrantzia gehiegi emanez gero, beste parametroak balioa galduko du. Eta Abdela Taiaren Salbazioko Armada liburuaren kasuan, liburua inguratzen duten titular guztiek irakurketaren osagarri izan behar lukete, esan bezala, liburua bere horretan aski interesgarria delako.

Azken kritikak

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Peru Iparragirre

Mila ezker
Garbiñe Ubeda

Aritz Galarraga

Atzerrian
Nerea Balda

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Aiora Sampedro

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Estibalitz Ezkerra

Basa
Miren Amuriza

Hasier Rekondo

Basa
Miren Amuriza

Javier Rojo

Bulkada
Jon Benito

Irati Jimenez

Goseak janak
Idurre Eskisabel Larrañaga

Mikel Asurmendi

Olerki, ipuin eta eleberriak
Mayi Pelot

Peru Iparragirre

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Javier Rojo

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Alaitz Andreu

Artxiboa

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Hedabideak