kritiken hemeroteka

7.497 kritika

Azken kritikak

« | »

Gauzen presentzia / Pablo Sastre / Elkar, 2007

Gauzen gauzatasuna Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2007-05-18

Modu askorik ez dago gauzei hurbiltzeko. Gerta daiteke gauzekiko inolako jakinminik ez izatea, eta gauzek gurekin (guztiokin) zerikusirik ez dutela bezala bizitzea eta bizitzan irautea. Eta badira gizonak batzuk eta emakumeak besteak, gauzekiko lotura handia izanik, gauzekiko axolarik ez dutenak, gauzen presentziaz ohartzen ez direnak edo, ohartuz gero, ez ohartuarena egiten dutenak. Alde horretatik begiraturik, gauzak gauzak dira, erabiltzen direnak erabilgarri diren neurrian, eta botatzen direnak, apartatzen direnak, alboratzen direnak, hartarako soilik balio dutela erabakitzen denean.

Nork bere barnetik, bere baitatik, begira diezaieke gauzei, eta gauzek, beren baitatik, begira diezaiokete norberari. Ikuspegi kontua da. Gauza baten izaera ez da, gauza horri begiraturik, guk ikusten duguna soilik, baita gauzak, guri begiraturik, gugan ikusten duena ere. Gauza baten balio sentimentala esaten da, guk gauzetan ipinia dugun sentimendua kontuan harturik eta bere neurria ikusirik, baina ahantzi egiten zaigu gauzak gugan ipinitakoa. Picassok zioen gauza bati bizia (eta berezitasuna) berari begiratzera geratzen denak ematen diola.

Kanpotik ere hurbil gaitezke eta kanpotik kontatu gauza bakoitzaren historia, gugandik apartekoa balitz bezala, guk (eta “guk” diodanean ez naiz gizateriaz ari, baizik eta narratzaileaz, gauzen historia eta gauzen ikuspegi eta begiratua kontatu nahi duenaz) gauzetan ikusten duguna, eta gauzek gugan izan duten eragina kontutan hartu gabe. Askotan nahastu egiten baitira elkarrekin historia eta oroimena.

Pablo Sastrek erdibidea hartu du. Gauzak bereganatzen ditu eta gauzen historia kontatzen digu, barnetik eta kanpotik, baina begirada gehiago lerratzen zaio kanpora barnera baino, gehiago da bere ikuspegitik hartutako historia ekonomiko eta politikoa, gauzen ikuspegitik hartutako berea baino. Gauzek historian zehar izan duten bilakaeraren kontaera da, idazlearena berarena baino. Interesgarria da, ez dut ukatuko, baina ez da berezia.

Azken kritikak

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Karanbola hirukoitza
Eneritz Artetxe

Amaia Alvarez Uria

Bilduma bat
Sandro Penna

Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Javier Rojo

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Mikel Asurmendi

Izurria
Albert Camus

Txema Arinas

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Lisboako setioaren historia
Jose Saramago

Joannes Jauregi

Artxiboa

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Hedabideak