kritiken hemeroteka

7.399 kritika

Azken kritikak

« | »

Nork bere ozeanoa / Xabier Etxaniz Rojo / Erein, 2006

Une gozoak igaro ditut Igor Estankona / Deia, 2007-01-12

“Jakin badakizu bakardadeak ozpintzen duela gizona. Behin baino gehiagotan ikusi ahal izan duzu. Munduan zehar ibili izanak eskaini dizu bakarti ozpindu franko ezagutzeko parada. Bakardadeak usteltzen du pertsona. Aitak ez zuen bete amak ohe hartan utzitako hutsunea. Ez dakizu zergatik baina hala izan zen. Eta orain badakizu bakardadea ere mundu bat dela. Basamortu bat. Ozeano bat. Eta nork berea dauka”. Xabier Etxaniz Rojoren liburuko hamaika ipuinetako hirugarrenean —”Medikuaren alaba”— idatzitakoa klabe bat da Nork bere ozeanoa* ulertzeko.

Modu introspektiboan hurreratzen da Trintxerpearra pertsonen arteko harremanen mundu —ozeano— korapilatsura. Ipuin gehienek daukate bakardade edo inkomunikazioaren inguruko gogoeta itxura, baina ohartarazi behar dut, hainbat arinen, ez dela liburu sikua, bizia baino.

Euskara irakasleak eskolan agindutako lanen bilduma balitz legez, ipuin bakoitzaren amaieran AMAIERA idatzi du Etxanizek. Eta eskolarako ariketa serioan hartu duenaren seinale da idazterakoan darabilen argitasuna, astiro baina beti ekin, larregi esan barik esan. Irakurtaldia bukatu dut eta egin dut nik: une gozoak igaro ditut.

Paraje desolatuetan barna agiltasun ederrez garamatza idazleak: zoramena, abandonua, bildurra. Etxeko ateen antzera zabaltzen dizkigu inoren gelak, eta hizkera berezi batez jantzi narrazioa. Ez darabil, ordea, Berria-ko zutabeetara hain ondo ekarri ohi duen ironia. Puntutxo bat goibelagoa da Nork bere ozeanoa, apur bat barnera-begirakoagoa. Poetika gramo batzuk ere barreiatzen ditu han-hemenka, akzioan, pentsamenduetan, pertsonaietan eta giroetan.

Hamaika ipuin beraz, laburrak eta zahatzak, deliriotik baino amets leun batetik hurbilago daudenak, eta horregatik errealitatearen antz handia hartzen dutenak. “Erantzun bakarra”, adibidez, horrelakoxea da: e-postaren sarrera bandejatik inoiz atera ez den maitasuna, baina maitasuna finean. Ipuin hauek ere ipuinak dira azken batean: bizitza zatiak.

Azken kritikak

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak