kritiken hemeroteka

7.271 kritika

Azken kritikak

« | »

Nork bere ozeanoa / Xabier Etxaniz Rojo / Erein, 2006

Une gozoak igaro ditut Igor Estankona / Deia, 2007-01-12

“Jakin badakizu bakardadeak ozpintzen duela gizona. Behin baino gehiagotan ikusi ahal izan duzu. Munduan zehar ibili izanak eskaini dizu bakarti ozpindu franko ezagutzeko parada. Bakardadeak usteltzen du pertsona. Aitak ez zuen bete amak ohe hartan utzitako hutsunea. Ez dakizu zergatik baina hala izan zen. Eta orain badakizu bakardadea ere mundu bat dela. Basamortu bat. Ozeano bat. Eta nork berea dauka”. Xabier Etxaniz Rojoren liburuko hamaika ipuinetako hirugarrenean —”Medikuaren alaba”— idatzitakoa klabe bat da Nork bere ozeanoa* ulertzeko.

Modu introspektiboan hurreratzen da Trintxerpearra pertsonen arteko harremanen mundu —ozeano— korapilatsura. Ipuin gehienek daukate bakardade edo inkomunikazioaren inguruko gogoeta itxura, baina ohartarazi behar dut, hainbat arinen, ez dela liburu sikua, bizia baino.

Euskara irakasleak eskolan agindutako lanen bilduma balitz legez, ipuin bakoitzaren amaieran AMAIERA idatzi du Etxanizek. Eta eskolarako ariketa serioan hartu duenaren seinale da idazterakoan darabilen argitasuna, astiro baina beti ekin, larregi esan barik esan. Irakurtaldia bukatu dut eta egin dut nik: une gozoak igaro ditut.

Paraje desolatuetan barna agiltasun ederrez garamatza idazleak: zoramena, abandonua, bildurra. Etxeko ateen antzera zabaltzen dizkigu inoren gelak, eta hizkera berezi batez jantzi narrazioa. Ez darabil, ordea, Berria-ko zutabeetara hain ondo ekarri ohi duen ironia. Puntutxo bat goibelagoa da Nork bere ozeanoa, apur bat barnera-begirakoagoa. Poetika gramo batzuk ere barreiatzen ditu han-hemenka, akzioan, pentsamenduetan, pertsonaietan eta giroetan.

Hamaika ipuin beraz, laburrak eta zahatzak, deliriotik baino amets leun batetik hurbilago daudenak, eta horregatik errealitatearen antz handia hartzen dutenak. “Erantzun bakarra”, adibidez, horrelakoxea da: e-postaren sarrera bandejatik inoiz atera ez den maitasuna, baina maitasuna finean. Ipuin hauek ere ipuinak dira azken batean: bizitza zatiak.

Azken kritikak

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Gauaz parke batean
Jon Mirande

Aritz Galarraga

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Estibalitz Ezkerra

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Alex Uriarte

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

Ibon Egaña

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Javier Rojo

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Peru Iparragirre

Denok gara Google
Xabier Etxaniz Rojo

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Raf Atxuri

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak