kritiken hemeroteka

7.355 kritika

Azken kritikak

« | »

Ezjakintasunak / Gerardo Markuleta / Alberdania, 2006

Bide berriak Igor Estankona / Deia, 2006-11-24

Literatur sariketa gehienen oinarrietan agertu ohi den baldintzetako bat da egile eskubideei muzin egin behar hori, eta deialdia egiten duenaren esku utzi beharra balizko argitalpena. Gerardo Markuletak, ostera, Alberdanian argitaratu du Arabako Foru Aldundiaren Ernestina de Champourcin saria jaso zuen “Ezjakintasunak” poemategi hau. Arabako Foru Aldundiak ez dio, antza, eragozpenik jarri. Bide berriak urratzea, maiz, borondate kontua dela esan gura du horrek. Irakurlearentzat behintzat mesede. Eta xedea horixe da, ez dezagun ahaztu. Saritutako lan gehiegi geratu dira linboan, eta ustelduz-ustelduz joan dira.

Bide berriak urratzen dihardu Markuletak beste alor batzutan ere, estetikaren alorrean kasurako. Ezjakintasun hauek, tituluak iradokitzen duen moduan, materia bezainbeste aire daukate. Husturik eta tentuz landurik datoz —arintasun itxurarekin— liburuko ia hirurogei poemetatik gehienak.

Haiku antzera atondutako irudi iheskorren kasuan sinpletasuna itxurazkoa baino ez da: “Zure mihisean, ate bat. / Ispilu ttipi bat atean. / Ispiluan, zure pintzelak”. Poema gehienetan, ordea, sendoa eta zintzoa da euren gardentasun nahia. Sariketetara bidaltzen diren lanetan gertatu ohi da hori sarri. Epaimahaiko ezjakinentzat idazten dela, alegia. Markuletak konfidantza giro bat erdietsi nahi du hasiera-hasieratik, eta igartzen da. Ez da lar ikaratzen gaituen poesia exageratu hori. Urrun dago halaber surrealismoaren galbideetatik. Ez dira poema errazak. Ez dira inposibleak. Eta poema ederrak dira asko. Irudi nahasien gainkarga atsegin ez duenak eta dotoreziaren soinua maite duenak har dezake bat ere bildur barik “Ezjakintsaunak”, eta ez zaio damutuko. Maitasunak, ironiak, nahigabeek… horiek guztiek biluzik ze itxura daukaten erakusten du, ideiak garatzen dituen lana delako, ez ederzalea edo “poetikoa” bakarrik. Baina ikaragarri geldoa dela ere esan behar da, eta “Azken aurreko poema” bezalakoek ez daukatela funts nahikorik liburu batera ekartzeko, eta pieza batzuk guztiz errematatu barik datozela. Sentsazio bikoitz hori sortzen du.

Azken kritikak

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Alex Uriarte

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Estibalitz Ezkerra

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak