kritiken hemeroteka

7.355 kritika

Azken kritikak

« | »

Zazpi urkatuak / Leonid N. Andreiev (Jose Morales) / Alberdania / Elkar, 2006

Ezetz lepoa jarri Uxue Alberdi / Deia, 2006-11-10

“Lepoa jarriko nuke” dioena burutik jota dago. “Bizi nauen airea baino gehiago maite zaitut” dioenak, burua galdu du. Ingelesez, hiltzeari, to kick the bucket esan ohi zaio: baldea ostikoz jotzea. Izan ere, soka lepo inguruan zutela, balde baten gainean jartzen zituzten aintzina kondenatuak, eta baldea lurrera jaurtitzen zuen ostikoa izan ohi zen urkatuari mihia zintzilik uzten ziona.

“7 urkatuak”, hala izena du, dudarik gabe, Andreiev-en kontakizunik onenak. Izenburu bereko bilduma honek, beste bi ipuin ere biltzen ditu “7 urkatuak”-ekin batera: Ilunpeak eta Espektroak. Azken biek, ordea, ez dute aurrenekoak besteko errealismorik, ez indarrik. Ez dute soka bat marrazten irakurlearen lepo inguruan.

“7 urkatuak” ipuinak ministro bat hiltzeko atentatua egitekotan direla, harrapatu, eta, heriotzara kondenatzen dituzten bost iraultzaileren istorioa kontatzen du. Luze eta xehe deskribatzen ditu kondenatu bakoitzaren azken egunak. Gizakiaren betiko beldurretako bat aurrez aurre jartzen digu idazleak: heriotza. Heriotza, data eta guzti. Noiz hilko garen jakingo bagenu, nola biziko genituzke azken egunak? Galdera honi erantzuten diote Andreieven orri ilunek.

Errusiako erregimenak egindako hainbat doilorkeriaren aurkako salaketa da kontakizuna. Baina, batez ere, heriotza zigorraren aurkako aldarria da. Orriak pasa ahala, irakurleari ahaztu egiten baitzaio nor den kondenatua eta zer egin duen. Ez du axola. Heriotzaren aurrean zeinen bakarrik gauden jakiteak beste guztia txikikeria bilakatzen baitu. “Milaka batzuek bakar bat hiltzen dutenean, bakar horrek irabazten du”. Hala idatzi zuen Andreievek, eta hala sinesten du irakurtzen duenak.

“Ilunpeak” ipuinean, iraultzaile bat prostituzio-etxe batean ezkutatzen da, eta bertan goitik behera aldatuko zaizkio ordura arteko sinesmen eta balioak. “Espektroak”, aldiz, zoroetxe bateko bizimoduaren kontakizuna da.

Jose Morales Beldak ikaragarri ongi itzuli du liburua, euskara zuzen eta errazean. Hiru ipuinetatik, bakarra da arnasa mozteko modukoa; baina herenak liburu osoa bilakatzen du gomendagarri. Hori bai, hartu ongi arnasa liburua ukitu baino lehen.

Azken kritikak

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Alex Uriarte

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Estibalitz Ezkerra

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak