kritiken hemeroteka

7.355 kritika

Azken kritikak

« | »

Bala hutsak / Castillo Suarez / Elkar, 2006

Azal-gordean Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-09-15

Izenburutik nahiago dut, aukeran, adjektiboa izena baino, nahiago hutsa bala baino, nahiago hustasuna balatasuna baino. Bala hitzak, izan ere, metafora gisa har badaiteke ere, gurean metaforikoa ez den indarra du. “Ohiko erabakiak ez dira erabaki / bala hutsen gisakoak dira / bihotz txikiak bakarrik geldiaraz ditzakeelako”. Balaren zauria bihotzean, erabaki ohikoen zauria bihotzean, hara hor metaforaren indarra. Zauriz zauri, geografia ezaguna; bihotzetik bihotzera, mundu bat. Baina gero eta metafora gutxiago erabiltzen da euskal literaturan, irudimena ere lautzen ari zaigun seinale.

Liburu honetatik gustagarriak egin zaizkit poemen hasierako hitzak: “Testuen bazterretan egoten naiz / gereziak jaten”, “Egunen batean, bortizki polita izanen naiz”, “Idatz ezazu nitaz / eta nik ahaztuko zaitut ondotik”, “Utzi ninduzun eguneko afaria / izoztuta daukat”, “Emadazu musutxo bat prentsaurrekoa ematen ari zarela”, “Poema batek mingarria dena / eder bihurtzen du”. Eta gehiago.

Poemaren lehen hitzak inspirazioak esaten omen ditu, eta poetaren lana omen inspirazioak emandakoari bukaera ona bilaztea. Baina nik uste poemaren lehen hitzak direla benetakoak, gainerakoetan poema galdu egiten da, narrazioaren labirintuan batzuetan, sentimenduen ibaian besteetan. Lehen hitzak erabakigarriak izaten dira, funtsekoak, poemaren muina baitira. Bestalde, egia da poema batek mingarria dena eder bihurtzen duela, mingarria dena sendatzen baitu, idatziagatik soilik, askotan. Poema batek itsusi dena ere eder bihurtzen du, edo horretan saiatzen da. Poema hauetan zauri handiak daude agerian, eta zauri sakonak gordean. Agerikoak bainoago sakonak direnak zaizkigu kezkagarriagoak. “Bala hutsek ez dute bazterreko kalterik sorrarazten; / ez dute minik egiten, / pitzadura laburrak baizik.” Ageriko zauriak dira bala hutsek eragindakoak. Pentsatzekoa da badirela bestelako balak (metafora erabiliz) eta badirela bestelako zauriak, eta bestelako minak, agerian ez daudenak, gordean dirautenak, noiz azalduko, noiz poema batek eder bilakatuko.

Azken kritikak

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Alex Uriarte

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Estibalitz Ezkerra

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak