kritiken hemeroteka

7.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Lasto sua / Aingeru Epaltza / Alberdania, 2005

Lasto umela Jon Kortazar / El País, 2006-05-22

Poz handiz hartu nuen eskuen artean Aingeru Epaltzaren Lasto sua ipuin bilduma. Aspaldidanik miretsi dudan idazlea da, hizkuntzaren erabileran, lanetan agertzen duen munduaren agerpenean, estilo sotilean, ironiaz betea isiltasunez betea…

Gorabehera handiko lana eman duela irizten diot ordea. Handik eta hemendik pilaturiko lanak agertzen ditu oraingoan. Eta “gatazkaren” inguruko ipuin bik ematen diote hasiera eta amaiera liburuari. Lehenak, ustez laneko ipuinik borobilenak, “Atertzean” sotil hori, 1989. urtean argitaratu zuen ipuin liburutik erretiroa hartua, eta orain azal berri eta argituz emana, ez du lotura handiegirik ondorengoekin. Argibidea da konturatzea Jokin Muñozen Bizia lo laneko azken ipuinak ere etorkizuna kontuan hartzen duela, eta han ere gerra galdutzat jotzen dela gerra ez den hori.

Irakurleak beharko luke ezer baino lehen “Hondar ohar” bukaerako idazkia irakurri, eta hondarrekoa “Aitzin solas” irakurri, liburuaren nondik norakoak oso garbi azaltzen direlako bertan.

Eta jakingo du horrela, lehendik barreiaturik ziren ipuinak argitaratu dituela idazleak, eta ez dut nik esango konpromisozko liburua irten denik. Batez ere hizkeraren erabileran maisu delako Epaltza. Ez du inoiz bide erraza hartu, esaldiaren bihurrikerian agertuko ditu bere moldea eta bidea. Inoiz zorrotz asmatzen du hizkera berria hizkera jolasean. Sortzailea dugu zalantzarik gabe eremu horretan.

Begien aurrean ditugu neurri berean, edo bere bizitzarekin edo bere ardura nagusiekin loturik agertzen dituen ipuinak. Baina, umorea, ezpainetan horma bihurtzen den eremuetan zerbaitek ihes egiten diola uste dut.

Hiru lan batasun haria izan arren ere (administrazioa, desberdin pentsatzen dutenen elkar bizitza eragitea, omenaldiak), “Trek” ipuina nabarmenduko nuke. Eta ez pertsonaiak amaraun sare horretan kokaturik agertzen direlako, paradoxarekin jolasten duelako baino. Buruak asmatu eta eragin duena, bat-batean jausiko da hankaz gora, hain zuzen ere planifikatua zegoena. Baina hor ere ez da sakonean usmatzen, azaleko zerbaitek aginduko balu bezala. Hizkuntzaren jokoak, agian.

Azken kritikak

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Igor Estankona

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Joannes Jauregi

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Ezra Pound

Igor Estankona

6012
Karlos Linazasoro

Javier Rojo

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Peru Iparragirre

Septentrio
Aurelia Arkotxa

Aritz Galarraga

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Javier Rojo

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Aiora Sampedro

Arrotza
Albert Camus

Joannes Jauregi

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Estibalitz Ezkerra

Azala erre
Danele Sarriugarte

Hasier Rekondo

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Javier Rojo

Artxiboa

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Hedabideak