kritiken hemeroteka

8.301 kritika

« | »

Ezker hanka falta zuen / Lutxo Egia / Susa, 2005

Geografiak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-04-07

Nobela honetan nobela asko bildu dira, batzuk paperean, besteak irudimenean, oso irudikorra baita liburua, eta poetikoa oso. Nobela bat baita bizitza, hasieratik amaierara. Edo amaieratik hasieraraino, biak gauza bera baitira: nondik begiratzen eta batez ere nondik ikusten den da kontua. Amaieran hasten baita nobela, Gerena, kirol kazetaria, ezker hanka galdu zuen gizona hildakoan. Haren lagunak ziren, eta diren, hiru gaztetxoek nahiago zuketen hanka eginbehar heroiko, bipil eta sutsu baten ondorioz galdu izan balu, baina ez zen hala izan, gaixotasunak eraman zuen berarekin ezker hanka. Izan ere, heroismoaren garaia aspalditxo igaro zen, trenak igarotzen diren bezala, tuneletik barrena, kanpora jaurtiz ke-bafada, eta ikatz-hautsa, begien itsugarri eta buru-adimenaren engainagarri.

Baina nobela asko biltzen dituen nobela honetan, nola itsasoak ibai askoren urak biltzen dituen, pertsonaiak ez dira soilik gizon-emakumeak. Bilboko itsasadarrak pertsonaia kategoria hartu du orrialdeotan, hartaz idaztearen kariaz. Era berean Gerenaren sorterria, Galiziako Finisterren, mitxeleta-uzta den tokian. Hara joan omen zen Manuel Rivas bere ipuinik ospetsuena idaztera; hara joaten dira tximeletak saldoka, gizakiak bezala, urruti-minez hiltzera. Haraxe joaten dira narratzailearen gogo eta oinak, Gerenarekiko oroimenak bultzatuta.

Esan bezala, nobela asko dira nobela honetan, eta bada, liburuan batez ere, poesia eraikitzeko gogo sendoa, poesia benazko eta sentimenduz betea egiteko asmo saihestezina. Ez du beti asmatzen Lutxo Egiak. Pasarte batzuk zurrunegiak geratu zaizkio, portuko garabiak bezain zurrunak. Beste pasarte batzuetan Manolo Rivasengana erakusten duen lilurak itzali egiten du areago haren itzala. Baina badira puska batzuk hunkigarriak direnak honetan. Izan ere liburuak, Gerenaren heriotza aitzakiatzat harturik, bizitzaz hitz egiten du, ezkerraldean zabaltzen den hiriaz, begien aurrean ikusteko izanik ikusten ez dugun paisaia horretaz. Paisaiak, izan ere, asmakizunak dira, narrazio hutsak, geografia ezagun batean, tximeletak bezala, erortzen utzitako poemak.

Azken kritikak

Mesfida zaitez
Bea Salaberri

Irati Majuelo

Transgresioa irakasgai
Bell Hooks

Bestiak Liburutegia

Manttalingo alaba
Mikel Etxaburu

Paloma Rodriguez-Miñambres

Airemortuak
Gorka Salces Alcalde

Asier Urkiza

Haragizko mamuak
Karmele Mitxelena

Nagore Fernandez

Zoriontasunaren defentsan
Epikuro

Aritz Galarraga

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Aitor Francos

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Sara Cabrera

Gizon barregarriak
Joxean Agirre

Sara Cabrera

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Irati Majuelo

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Ibon Egaña

Carvalho Euskadin
Jon Alonso

Aiora Sampedro

Gizadiaren oren gorenak
Stefan Zweig

Jon Jimenez

Gizon barregarriak
Joxean Agirre

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

2023(e)ko maiatza

Hedabideak