kritiken hemeroteka

8.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Hamaika ipuin / Juan Martin Elexpuru / Elkarlanean, 2000

Hamaika justu Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-01-20

Hamaika esatea asko esatea da euskaraz, infinitua esatea ez bada ere, hurbileko zerbait gutxienez bai. Halakoxeak gara euskaldunok, eskuetako hamar hatzez neurtzerik ez duguna hamaikagarrenaz neurtu nahi: itsaso osoa kuskuilu batera biltzeko guraria bezala. Neurrigabeok, neurriari neurriak hartzen jaioak.

Oraingoan hala ere, hamaikak hamaika esan nahi du, hamar gehi bat, onze alegia, gure zaharrek, zerbait azpimarratu nahi zutenean, edo entzuleen aurrean dotoretxo geratzeko irrikitan zeudenean, esaten zuten moduan. Neurrigabeak haiek ere, beren ezinean.

Hamaika ipuin bai Juan Martin Elexpuruk bildu dituenak, gai ezberdinekoak baiki, batzuk iraganean galtzen direneak; baina hala ere haien sustraiak oraindik gure orainean sendo daudenak. Esaterako, “Gerra-urte” eta “Buelta datorrenean” izenekoak, gerra zibilean hasitako historiak.

Bigarrenaren amaierak gerrarekin amaitu beharra adierazten du. Eta ez dago gaizki ipuina, doinu txikikoa baita, lirikoa. Iraganaren zama ere presente da beste ipuin hauetan “Lapur txabolak”, egituraz kazetal artikulua dirudiena eta “Onenaren prezioan”. Torturatua eta torturagilea elkarrekin topo egiten dute gorputzak lasaitasuna eta arimak askatasuna hartzeko prestaturik dauden nekazal-etxe horietako batean.

Bukaerak piska bat harrituta utzi nau, ez baita historiaren garapenak eskatzen duena, ideologikoa da neurri batean. Badira ironia handiko ipuinak: “Despedida”, “Ubu Mororngurenen lanegun bat”, “Entzun behar dizkit ederrak”, nire iritzian liburuko onena, “Arthur”, “Nokia bat behar dut”.

Bi gehiago erantsi ipuinoi eta hamaika justu.

Azken kritikak

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Amaia Alvarez Uria

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gezurra berdaderoa
Bertol Arrieta

Pako Aristi

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Basairisa
Louise Gluck

Aitor Francos

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Artxiboa

Uztaila 2022

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Hedabideak