kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Etorkizuna / Iban Zaldua / Alberdania, 2005

Bitxikeriak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-01-06

Uste dut bi liburu nahastu zaizkiola Iban Zalduari, ez dakit buruan ote ala ordenadorearen tripetan, Sabinorena bata, Sabino biziko balitzateke, edo Si Sabino viviría, zientzia fikziozko liburua, eta ipuin hauek osatzen dutena. Liburua izan baino lehenago ideiak izango ziren, zirriborroak, bakoitzak bere giroa eta bere denbora izango zituena, baina gero jakinekoa da buruak pentsatutakoa aldatu egiten dela idaztean, alegia buruak proposatzen duena jardunak erabakitzen duela. Bi liburu nahastu zaizkiola uste dut, “Etorkizuna” izena duen ipuina, liburuko azkena, irakurtzean. Liburuko ipuinik politena da. Geroan dago kokatuta, izenburuak ondo adierazten duen bezala.

Ipuinaren muina denbora da, eta ipuina, azken finean, denboraren erabilera da. Ipuin batek denboraren zurrunbiloan sartu eta onik atera beharko luke. Sar daiteke orainean eta, iraganerako bidea eginez, berriro itzuli orainera; edo sar daiteke orainean eta gerorako bidea eginez, iraganean finkatu. Denbora guztiak lotzean dago ipuinaren grazia, eta biziaren sekretua, ez baita erraza, iraganera joanda handik irtetea, edo geroa ezagututa orainera itzultzea, edo orainean besterik gabe irautea. Denborak ihes egiten dio Iban Zalduari ipuin batzuetan, “Kontuak ez du erremediorik”, “Gargantuarena”, “Mantxa” izenekoetan. Besteetan ez, kontaeraren hariak gobernatzen du denbora eta ez denborak kontaerako gorabeherak. Aurreko liburuen aldean honako hau nahasiagoa dela esango nuke. Elkarrizketak ongi eramanak daude, hizkuntza bizia da haietan, Zalduak ikasi duen seinale. Testua jasoagoa ere bada. Bere estiloaren bila dabil, urreketaria urre bila dabilen bezala, idazlea bere estiloa baita eta estiloa idazlearen urrea, zerbait izatekotan. Baina indarra galdu duelakoan nago, iraganetik gerora egin duen bidaian. Liburuko ipuin asko bitxikeriak dira, eta bitxikeriari garrantzia eman nahian, galdu egin zaio historia, kontu bitxiak begien aurrean erakutsi duen historia.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak