kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Poema argitaragabeak / Bitoriano Gandiaga / Arantzazu / Elkar / Labayru, 2005

Argitara emanak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2005-12-30

Gandiagak, beste idazle askok bezala, idazle izena merezi duen edozeinek bezala, argitaratu zuena baino gehiago idatzi zuen. Normala da poetei dagokienez, behinik behin. Poetak idatzi egiten du eta askotan ez daki zergatik idazten duen; baina badaki zer eta noiz argitaratu. Badira salbuespenak, dena dela, noiz eta zer argitaratu ez dakitenak, baina tira. Poeta hiltzen da eta orduan haren etxean, haren idazteko txokoan, haren tokirik maiteenean orri piloa aurkitzen dute eta hildako poetak, orokorrean, bizi den poetak baino ospe handiagoa duenez, hilik egonagatik soilik, haren poemak argitara ematen dituzte. Hori egin dute bederen Gandiagaren poemekin eta nire galdera da zergatik ez zituen berak bizirik zenean argitara eman. Litekeena da astirik ez izatea, litekeena da gogorik ez izatea, hainbeste gauza dira litezkeenekoak eta hain gutxi dakit gertatutakoari buruz.

Lau liburutan argitaratu dituzte Gandiagaren poema argitaragabe ohi hauek (bakoitza gai bati buruz da, bizimina, jainkomina, izadimina eta euskalmina dira gaiok), eta argitaratzeko parte hartu dute hiru argitaletxeek, Elkarrek, Labayruk eta Arantzazuk, eta liburuak kutxa batean saltzen dituzte, eta garestia ez den arren —niri ez zait garestia iruditzen lau liburuon salneurria— laurak erosi behar dira, laurak nahi ez badira ere, eta liburu bakoitza egiteko aditu bati dei egin diote (Sebastián García Trujillo, Iñaki Sarriugarte, Paulo Agirrebalztategi eta Patxi Ezkiaga dira adituok) eta egia esan oso txukun egin dute beren lana, baina oraindik ez dut ikusi zergatik laurak batera, zergatik ez banaka, edo zergatik ez Gandiagaren lan argitaratutakoekin batera, eta behingoz aprobetxatu abagunea Gandiagari buruzko lan eder, benazko eta sakona egiteko, gaztelerazko itzulpenarekin batera. Zor diogula uste dut.

Gandiagarena gure literaturaren patua delakoan nago. Idazleak (poetak izan ala ez) balore sinbolikoa hartzen du hil ondoren eta badira batzuk, oraindik okerragoa gertatzen zaiena, balore sinbolikoa bizirik hartua baitute. Eta hortik aurrerakoari ez dakit nola deitu, izan daiteke poesia, izan daiteke omenaldia; ez dakit zer izan daitekeen.

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak