kritiken hemeroteka

7.044 kritika

Azken kritikak

« | »

Belarraren ahoa / Harkaitz Cano / Alberdania, 2004

Belarraren ahoa edo irudimenaren mintzoa Mikel Aierbe / Luma berrien eleak, 2005-05

Bitxia da Belarraren ahoaren abiapuntua; Adolf Hitler, Europa mendean hartu ondoren, itsaso zabala zeharkatuz doa Manhattanen jabe egitera, Charles Chaplin preso harturik. Ibilbide bera egin zuen Olivier Legrand-ek, 1886an Frantziatik New Yorkera Askatasun Anderea garraiatzen zuen itsasontzi bateko sotoan, polizoi. Ezin esan abiapuntua behintzat bitxia ez denik.

Munduak geruzatan eraikitzen direla irakur daiteke Harkaitz Canoren liburu berrian, gauzak gauzen barruan eta mundu txikiak mundu handiagoen baitan harilkatzen direla. Horixe bera da Belarraren ahoan eskaintzen dena, irudimena eta ironia oinarri dituen mundu txiki eta geruza berezi bat.

Irudimen eta ironia dosi handia behar baita Adolf Hitlerri gizon txikia deitzeko; edota Charles Chaplin gupidagabe torturatu eta zine mutuko komediantea egoera negargarri batean kokatzeko, edota Askatasun Anderearen koroa polizoi baten sehaska eta aldi berean kaiola bilakatzeko… Izan ere, hitzak baltsamo balira bezala erabiltzen ditu hainbat pasartetan Canok, beste zenbaitetan hitz horien atzean irakurlea aztoratuko duten labankadak ezkutatuko diren arren.

Eta hitzak indartzeko irudiez baliatzen da idazlea, hitzez eraikitako irudiez. Benetako irudi eta keinu poetikoak aurkitu daitezke Belarraren ahoa liburuan; idazmakinak, etxeorratzak, eskuizkribuak… mundu eta geruza txikien protagonista bilakatzen dira. Adibide bat aipatzearren, tortura gelako idazmakinaren eszena dugu, hitz guztiak bere baitan izanik ere mutu dirauen idazmakinarena hain zuzen.

Jolasa du ardatz Canoren liburuak, esan bezala irudimena eta ironia baititu oinarri Belarraren ahoak. Liburuko sarreran esaten den bezala, beti baitaude bi film (edo bi liburu); idazten dena eta bidean gelditzen dena. Bigarrena izaten omen da onena, ia beti. Eta letra larriz idazten den Historiako gertakariekin ere berdin gertatzen omen da: hainbat aldibereko xendra daude, eta irudimenarekin baino ezin ditugu denak eskuaretu… Irudimena eta ironiarekin mundu eta geruza txikiak sortuz agian.

Azken kritikak

Erreka haizea
Sonia González

Aiora Sampedro

Bakartasunaz bi hitz
Filipe Bidart

Aritz Galarraga

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Hasier Rekondo

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Alex Uriarte Atxikallende

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Estibalitz Ezkerra

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Mikel Asurmendi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Peru Iparragirre

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Ibon Egaña

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Roberto Moso

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Amaia Alvarez Uria

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

Aiora Sampedro

Bioklik
Asel Luzarraga

Iratxe Esparza

Artxiboa

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Hedabideak