kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Gaur ere ez du hiltzeko eguraldirik egingo / Iñaki Segurola / Alberdania, 2005

Saiheskaria Aingeru Epaltza / Nabarra, 2005-07

Batasuna. Bat eginez. Denok batera… Gure mundutxoko ohiko leloak. Bada gogoeta egiten duenik erdaldunek gutaz maiz izaten duten irudi eskasaren jatorrietariko bat horixe ez ote den. Halaberean, ez litzateke, beharbada, abiapuntu okerra aztertzeko gure gazteek nerabezarora etorrita euskal kulturaren produkzioari eta are euskarai egiten dioten ihes masiboa. Hala ere, horren kontra inork gutik ozenduko du bere boza. Berexia, bere gisakoa, ez ohi da pertsonaia kuttuna izaten gure artean. Buruz burukoan, berriz, beti besoz beso ibili beharrak gogoan sorrarazten duen higaduraz mintzatzen da, isil-misilka, gure arteko franko.

Tamalez, euskaltzaleok gero eta gauza berdinagoak erraten ditugu, gero eta gauza berdinagoak egiten eta sortzen, gero eta molde berdinagoan. Horixe eskatzen ari zaigu, gainera, taigabean. Eta gu, xintxo demonio, lasterka abiatzen leku bila arrastora. Ez dugu onik, elkarren abaroan ez bada. Iñaki Segurola azpeitiarrak horren kontra egiten du oihu Gaur ere ez du hiltzeko eguraldirik egingo bere lehen liburuan: “Oraintxe sinesten hasia nago Etsaiak (?), euskarak omen duenak batik bat, ez elkarrekin ostiaka, baizik-eta bat eginik ikusi nahi gaituela, gero-eta batago, txepelago, zuriago eta hilago,”.

Segurolari aspaldi ezagutzen genizkion euskal prentsan eta literatur aldizkarietan han-hemen argitaratutako artikuluak. Orain, aipatu liburu horretara lan horietariko batzuk bildu eta berri andana bat gehitu die eta denekin saio bilduma osatu du. Ehundik goitiko lan dira, idazlearen zaletasun eta gorrotoen berri ematen dutenak. Sarea, psikologoak, turismoa, zientzia, jakintasuna eta ezjakintasuna, hiria, feminismoa, sexua eta merkatu sexuala… guti dira Segurolaren arrazoi zorrotzen ziria biltzen ez duten gaiak. Bere jakintza arloa mundua ulertzeko bide egin duen filologo hau horiez guztiez mintzo da, ironiaren balezta eskuan duela eta betiere bere eginik Niels Bohren esaldia: “Egia sakon ororen ezaugarria da haren kontrakoa ere egia izatea”. Erran gabe doa haren intziak ez ohikoak eta topikoetatik urrun samarrekoak direla beti. Ez alferrik, idazleak “saiheskaritzat” jotzen du bere burua, “nekez uztar litekeen idia” argitzen digunez.

Nolanahi ere, zerbaitetan zirikagarri eta kitzikagarri gertatzen badira azpeitiarraren ikusmoldeak, geure zerez den bezainbatean ari denean da. Liburuaren ataritik beretik agertzen digu Segurolak gure gaur egungoarekiko konformidade eza. Ez ditu maite euskararen inguruan dabiltzan ideologiak, kontzientziazioak eta aginduak. Negargarri zaio gure hizkuntza akademikoaren bilakaera, eta izena ere ematen dio “hizkuntza bizia izandako hizkuntza baten eskeletoa” baizik ez den horri: “eusbakofha”, hau da, “euskara bakandu ofizial hiper-arautua”, erran nahi baita, “gure berbaje idiotiko eta norberanista”. Hortik aitzina, ukiezinenak ere ez dira onik aterako: Barandiaranen mitologia, Europako azken indigenak garela defendatzen dutenak, Navarra marítima-koak (“Nabarra surfista”), txapelketako bertsolaritzaren bertso moduak eta bertze anitz gehiago jorratzen eta larrutzen ditu giza multzoen deskripzioetan maisu eta erlazio harrigarrietan harrigarriena gertatzen den idazle hau.

Eta hori guztia, hizkuntzarekiko jolas, josteta eta olgeta etengabean. Euskara landu bezain biziaren gatz-piperrarekin ahoa erretzen ez zaionarendako plazer tiki bat da Gaur ere ez du hiltzeko eguraldirik egingo. Bertze anitzekin gertatzen den ez bezala, erraten dituen gauzekin betiere ados ez egonda ere, Segurolak erraten dituenak betiere dira gustagarri.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak