kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Eta ni zer? / Fernando Morillo / Elkar, 2004

Sexuaren eta maitasunaren inguruko nobela Xabier Etxaniz Erle / Gara, 2004-06-26

Liburu hau eskuetan hartzen duen irakurleak Barbi panpinaren argazki batekin egingo du topo azalean. Irudi nahiko bitxia gure literaturaren estetikan, baina inguruetakoaren parean jartzen ari garen seinale.

Hala ere, irakurlea, liburuko irudi bakarra alde batera utzi bezain pronto, edertasunaren kontzeptuarekin aurkitzen da. Rabindranath Tagore eta Victor Hugoren bi zita baitaude edertasunaz. Ondoren, liburua osatzen duten 45 kapituluetako lehena dator, narratzailearen aurkezpena: “Larraitz dut izena eta hamasei urte dauzkat. Ez naiz polita”.

Edertasunak edo edertasun faltak, zehatzago izanda, markatzen du Larraitzen bizitza. Haren ahizpa Usoa, aldiz, oso ederra da eta horrek, jakina, areagotzen du hamasei urteko neskato narratzailearen ezinegona. Ideia sinple eta oinarrizko hauetatik abiatuta Morillok maitasuna, sexua eta sentimenduak nahasten dituen gazte nobela entretenigarria idatzi du.

Aurretik aipatu bezala 45 kapitulutan banatzen da 130 orrialdeko nobela, eta irakurleak ondoriozta dezakeen bezala kapitulu laburrez osaturik dago liburua. Batzuk orrialde erdikoak dira, lerro bakar batzuk; gehienak orri pare batekoak, eta batzuk luzeagoak, baina ez bost orrialde baino gehiagokoak. Horrek guztiak arintasuna ematen dio liburuari, izan ere di-da batean irakurtzen da osagai txikiez beteriko nobela hau.

Larraitzek maitasuna bilatzen du, eta bihotzak batzuetan maitasun platonikoak izatera eramaten gaitu, baina baita ia ezinezkoak (Adrian lagun homosexualarekin gertatzen zaion bezala) edo grinarik gabekoak… irakurleak, une labur batean, maitasun istorio ugari ezagutzeko aurkera baitu.

Edertasunaren kontua eta irakurketa arina ditugu liburu honen bi ezaugarri nagusiak. Morillok, hainbat liburutan erabilitako estilo azkar eta bizi horrekin, neska baten maitemintze prozesua eta sexuaren hastapena kontatzen dizkigu. Baina horrez gain, azaletik bada ere, kontu ugari agertzen zaizkigu Larraitzen bizitzari buruzko obran; homosexualitatea, maitemina, gizakion erabilera, harrokeria, mendekua, eta abar. Eta hain zuzen gai hauek guztiak agertzeak, eta liburuaren estiloak, liburuko kontuak oso arinki ukitu direla ematen du. Askoz garrantzitsuagoa da ekintza gogoeta baino, eta horrek bizkortasun ikaragarria ematen dio nobelari; alde horretatik filme baten gidoitik hurbilago egongo ginateke nobela klasiko batetik baino.

Eta ni zer? nobela hau arina eta entretenigarria dugu, irakurterraza eta gaiaren aldetik erakargarria gazteentzat, baina era berean oso azaletik kontaturiko istorioa dugu, gogoeta edo deskribapen gutxikoa, eta irakurlearengan uneko atsegina uzten duena baina ez du bultzatzen gaiaren edo protagonistaren egoeraren inguruan gogoetarik egitera. Liburuaren izenburua bera horren adibide da, galdera bat, laburra, nobelan dauden hamaika horietako bat, erretorikoak, amorrua eta haserrea kanporatzeko balio dutenak, baina erantzunik gabe ere aurrera jarraitzeko bidea ematen dutenak.

Arintasun horretan, hala eta guztiz ere, idazlea saiatu da baliabide literarioak edo poetikoak erabiltzen, hasierako deskripzioan, esate baterako, 10 lerrotan Larraitzek bere buruaren aurkezpena egiten duenean (“Gogoko ditut egunsenti gorriak eta laino beltzak, mutilek beste neskei zuzendutako begirada iheskorrak eta zineetako azken errenkadak. Sei pisuko dorrea egin dezaket kartekin. Ikusten dakit, uste dut. Eta isilik egoten”) edo baita liburuaren amaiera ere. Morillok gazteei zuzendutako nobela entretenigarri hau eskaintzen digu, azkar irakurtzen dena benetan, gaur egungo gazteen bizimodua islatzen duena, eta, batez ere, irakurle gazteen interesei erantzuten diena. Sexuaren eta maitasunaren inguruko nobela, alegia.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak