kritiken hemeroteka

7.565 kritika

Azken kritikak

« | »

Egia hezur / Juan Kruz Igerabide / Alberdania, 2004

Gezurraren hezurra Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2004-05-07

Gezurrak hezurrak ditu eta egiak arantzak. Arantzak zauritu egiten gaitu, egiaren muineraino iritsi nahi dugunean, nola arrosa xume eta usaintsu baten kuskuiluraino sudurra eramaten dugunean. Gezurraren hezur zorrotza haragitan sartzen zaigu, eta odola ekartzen digu azalera, minarekin bat eginik, minarekin nahasturik, minarekin husturik eta barreiaturik. Eta hala ere bada, egiaren arantza ez jasatearren, gezurra nahiago duenik; pentsatzen baitu, seguru asko, hezurra ez dela jaki txarra, gosea denean, edo norberak bere burua zakurtzat duenean, zinikotzat alegia, canistzat, eta ez Kant-tzat, Caintzat baizik.

Edozein Kain maiteagoa baita gure artean, Abel baino, abeltzain baitzen, Karlos Linazasoro umoregileak ondotxo oroitarazten digunez. Abelak ez dira, ordea, abereak, eta isilik geratzen badira ez da, Juan Kruz esaten digun bezala, ameto ematen duelako, aukera hobearen zain geratu delako baizik. Baina herri honetan isiltasuna nahastu egiten da, nahastu egiten dute, askotxotan, konplizitatearekin, abereen izatearekiko konplizitatearekin. Egia da konformismo dagoela, eta areago esango nuke, konformismo hori, botereak bultzatua dela, eta botereaz ari naizenean ez diot inongo enfasi gehiegizkorik ezartzen, errealitateak berak jarritakoari. Eta matxinada ere, hala oroitarazten digu Kuan Kruz errebeldeak, kontserbadore izateko modu bat besterik ez da, matxinadari bere hartan eutsi nahi dioenean. Erantsi nahi nuke, nire aldetik, bestela egiaren arantzak eztarria zulatuko baitit, Juan Kruzez idazten duenean “lehen mailako idazleak, bidea alderik alde hartuta, bigarren mailakoak aurrera ez daitezen”, nik besterik ulertzen dudala, lehen mailako idazlearen interpretariak, kritikaritzat hartzea gehiegizkoa bailitzateke, direla bigarren mailakoak inora joan ez daitezen arduradunak, beren (interpretarien) interesagatik beragatik, iritsiak baikara egoera bitxi batera non interpretaria, interpretatuaren izenean idatziz, interpretatua baino garrantzitsuago bihurtzea. Arkakusoa zakurra baino gehiago izatea bezala baita hori, batak bestea dantzan eta hazka jartzen duelako. Horra hor hezurra eta gezurra.

Azken kritikak

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Hotz industriala
Julen Belamuno

Javier Rojo

Noiz arte arrazoi
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Irati Majuelo

Isiltasuna
Eneritz Artetxe Aranaz

Javier Rojo

Inon ez, inoiz ez
Iban Zaldua

Txema Arinas

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Nik ere Germinal! egin gura nuen aldarri
Koldo Izagirre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak