kritiken hemeroteka

7.802 kritika

Azken kritikak

« | »

Tango urdina / Aitziber Etxeberria / Erein, 2003

“Xumea, xumean eleberri soziala: norbanakoen izaeraren petrala” Mikel Asurmendi / Irunero, 2004-04

Azal erakargarria du “Tango urdina” liburuak. Voyeur baten begiradan paratzen gaitu azalak, begiradan —zulo baten barrena— emakumezko baten silueta ageri da, erakargarria ohi zaigun begirada baten erakusgarri.

Irudi horrek liburuaren nondik norakoaz gaztigatzen ote digun, galdetu nion egileari. Ni neu, neurri batean, baiezkoan nengoen. Bera, Aitziber, alegia, ez zen erabat ados. Hots, Joxe Mari Apaolaza protagonistaren begiradaz gain beste hainbat begirada eskaintzen baitu eleberriak. Ikusmoldea baietsi nion!

Erraz irakurtzen den nobela da “Tango urdina”. Xede handirik gabe. Xumea. Literatura irakurri berrientzat aproposa. Atal bakoitzaren izenburua —guztiena izan gabe— inoiz entzun dugun kantu baten titulua da. Istorioa, ataletik atalera, aurrera atzera, joan-etorrian eraikia da. Konplikaziorik gabe, baina eleberriari taiuera eta ukitu baliosa ematen diona.

Eleberria hirian kokatua dago. Herrixketako mundua eta bizitzarekin kontrastean. Bere xumean, eta horregatik erakargarria, gaurko gizartearen koadro polita marraztu du egileak. Emakume izanagatik, begirada eta kontaketa gizonezko baten burutik burutu du egileak, Jose Mari Apaolazaren burutik eta gogoetatik.

Hiriaren eta herriaren kulturen sinbiosi batean, istorioa etxebizitza batean kokatua dago. Egungo norbanakook txutxu-mutxuaren kulturan murgilduta bizi gara, kuxkuxero galantak eginda gaude, izaera horiek ere osatzen dute gure nortasuna.

Bere xumean oso eraginkorrak. Eleberri soziala izendatu dut horregatik!

Maitasuna da motorra eleberrian, bizitzan den legez. Maitasunak baina hamaika espresio ditu. Maitasunaren ifrentzua gorrotoa da. Beraz, “ez horrenbeste maita eta goxa nazazu gehiago” delakoa heldu zait burura. Eleberria xumea, bere xumean soziala, norbanakoen izaera petralaren agerikoa.

Bejondeizula Aitziber!

Azken kritikak

Familiaren lexikoa
Natalia Ginzburg

Irati Majuelo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Paloma Rodriguez-Miñambres

Jende likidoa
Nerea Arrien

Nagore Fernandez

Ni eta Gu. Zazpigarren uhina
Pako Aristi

Aiora Sampedro

Isiltasunaren ildoetan
Amaia Iturbide

Igor Estankona

Olivetti
Aitziber Etxeberria

Iban Lantxo

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Jose Luis Padron

Ni eta Gu. Zazpigarren uhina
Pako Aristi

Igor Estankona

Esaten dugun argia
Karlos Linazasoro

Irati Majuelo

Nirliit
Juliana Leveille-Trudel

Jon Martin-Etxebeste

Lagun izoztua
Joseba Sarrionandia

Mikel Asurmendi

Neskamearen ipuina
Margaret Atwood

Amaia Alvarez Uria

Lazunak azkazaletan
Oihana Arana

Aiora Sampedro

Herriak ez du barkatuko
Irati Goikoetxea

Ibon Egaña

Artxiboa

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Hedabideak