kritiken hemeroteka

7.978 kritika

Azken kritikak

« | »

Oihan hitzean mundua / Ursula K. Le Guin (Amaia Apalauza) / Igela, 2021

Hitz egin dezake estralurtar subalternoak? Ibai Atutxa Ordeñana / Argia, 2021-10-31

Egin kasu Arrate Hidalgok sarreran diotsunari. Ez lotu Oihan hitzean mundua Vietnamekin. Ez akabatu eleberriaren fikzioa, eta ez egin kontakizuna Gerra Hotzeko inperialismoaren gatibu.

Hartu zientzia fikzioa, Amaia Apalauzak itzuli eta Igelak argitaratu duena, bere horretan. Utzi etorkizun espekulatiboari gaurko botere harremanak azaltzen. Erabili Le Guinen lana zuk zeuk betikotzen dituzun menderakuntzak galdekatzeko.

Barkatuko didazu, momentu batez, itzulingurua: Gayatri Spivak pentsalariaren Hitz egin dezake subalternoak? hitzaldi ezagunaren gaia ez zen subalternoak hitz egin zezakeenetz. Arazoa zen inperioaren kokagunetik ezin zitzaiola subalternoari entzun. Ondoren, hitzaldia Arrazoi postkoloniarraren kritika liburuan txertatzean, ikergaia berriemaile natiboa izatera igaro zen: etengabe hitz eginarazten zaion subjektu menderatua, inperioak entzun bai, baina inperioak nahi (edo ahal) zuena ulertzeko, eta ulertutakoarekin menderakuntza bermatzeko.

Bada, hor ditugu Le Guinen eleberriaren erdigunean Rai Liubov eta Selver: intentzio oneko antropologo inperiala eta berriemaile natibo subalternoa. Liubovek gelditu barik hitz eginaraziko du berriemailea eta Selverrek etengabe egingo dio berba antropologoari. Alta, Liuboven ulertzeko ezintasunak gurutzatzen du istorioa, eta batez ere, ezintasun horrek dakarren sarraskiak.

Are, Le Guinek Liubov bezain ezgai egiten gaitu. “Selver, sha’ab. Baina zer esan nahi zuen sha’ab horrek? […] jainkoa […] edo entitate numendarra, edo izaki boteretsua […] bai horixe […] itzultzailea”. Ezin erabaki, irakurleak ere subalternoaren aurkako gorreria biolento horretan hartzen du parte. Hitz egin dezake Selverrek, estralurtar natibo berriemaile subalternoak? Dakigun bakarra da Liubov, flota inperiala eta gu geu ere ez garela dioena ulertzeko gai.

Liburua irakurri eta Vietnamez diharduela erabaki beharrean, pentsatu liburuak zuzenean interpelatzen zaituela. Zu ere gorra zarela zapalduen aurrean. Eta gorreria hori erabat dela biolentoa.

Azken kritikak

Austerlitz
W.G. Sebald

Irati Majuelo

Begiak zabalduko zaizkizue
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Maddi Galdos Areta

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Nagore Fernandez

Liztor mutanteak
Santi Leone

Asier Urkiza

Urtu aurretik
Xabi Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gaueko eztabaidak
Agustin Arrieta Urtizberea

Mikel Asurmendi

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Irati Majuelo

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Mikel Asurmendi

Faith
Lander Garro

Asier Urkiza

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Nagore Fernandez

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Ibai Atutxa Ordeñana

Artxiboa

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Hedabideak