kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Glosak. Esana zetorrenaz / Tere Irastortza / Pamiela, 2003

Ibilerakoak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2003-07-27

Hitz egin genezake poesiari buruz esan eta idatzi den horretaz guztiaz, baina ez dut uste ahaleginak inora eramango gintuzkeenik, ez bada poesiak bere burua estaltzeko darabiltzan hitz-mozorroen armairura. Hitz egin genezake eta esan, edo idatzi, Nicanor Parra poetak esan eta idatzi zuen bezala: “Poesia ibiltaria da; geldi dagoena prosa da”. Hitz egin genezake, hitz egitea osasungarria baita, isiltzea bezain oraingoz, eta esan poesia, hainbeste ibiliagatik, galdu egin zaigula gandu artean, baina ez litzateke egokia izango, poesia ez baita galtzen, ez zaigu galtzen, geu gara poesia galtzen duguna, zaintzen eta gordetzen amatzen ez dugunean. Tere Irastortzak glosaren teoria aurkezten digu bere liburu honetan: “glosa hauek ulertzen zaila den munduari erreparatuz egindako oharrak dira. Glosa hauek asientu, kontu edo erregistro baten alboan jarritako galdera-ikurrak dituzu”. Poetaren zeregina galderak egitea baita, eta munduaren erantzunei adi egotea ere bai.

Hiru zatitan banatuta dago liburua: Idatzian zetorrenaz, Oharkabean zetorrenaz eta Esateko zegoenaz, azkenik, edo Ibileran, Ibilian pentsatzea: beste batekin nitaz mintzatzea bezala (edo) nirekin beste batetaz aritzea (bezala) edo. Ibileran idaztea norberaren oin-pausuek ezarritako doinuz idaztea baita, norberaren arnasa-hotsen arabera idaztea. Geldi egonik idaztetik ibileran idaztera alde handia baitago, ibileran paisaia etxeko eta barneko egiten den bezala, barne gero eta atzerritarrago bihurtuz, geldi egonik paisaia da arrotz eta atzerriko, eta barnea bertako. Zaila da ibileran idaztea, eta zailagoa norberarekin hitz eginez mundu guztiarekin hitz egiten ahalegintzea. Liburua, izan ere, liburu hau hain zuzen, elkarrizketa bat da, norberaren baitan dauden pertsonekin bateko, norberaren baitatik kanpo dagoen munduarekin besteko. Eta glosa elkarrizketa hori zehazten duen hitza da, hitz adierazle, hitz zedarria, hitz zorrotza, hitz-hasiera edo hitz-amaiera, baina sekula ez hitz neutroa: “Etorkizunaren eta joankizunaren kontzientzia gabe, oraina ez eteteak egiten du eterno”. Poesia horixe da, hitz eternoa.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak