kritiken hemeroteka

7.777 kritika

Azken kritikak

« | »

Ezezaguna helbide honetan / Kathrine Kressmann Taylor (Ramon Etxezarreta Aizpuru) / Erein, 2003

Ezezaguna helbide honetan Ane Rilo Gonzalez / Begitu, 2020-09-15

Adresse unbekannt alemanez edo Ezezaguna helbide honetan euskeraz Estadu Batuetako Kressmann Tayloren liburu baten izenburua da eta, aldi berean, hartzaileak zabaldu barik itzulitako gutun batzuetan zigilu batek dinoan mezua da. 1938an aurreneko biderrez argitaratu zan, eta forma epistolarra dauka; hau da, gutunez egindako liburua dogu berau.

Artearen merkaduan negozio kide diran lagun biren istorioa kontetan dau: Martin Schulse da bat, alemana eta Max Einsestein bestea, estadubatuar judua. Kalifornian bizi dira biak, baina 1932an Martinek Alemaniara itzultzea erabagiten dau. Une horretan bien arteko gutun trukea hasten da, eta berehala sumatuten da, harreman profesionalaren eta personalaren atzetik, Alemaniako egoera politikoaren lorratza.

Holan, liburu honen laburtasuna gorabehera, Kressmannek Estadu Batuetako herriari nazismoen arriskua zertan zan maisuki jakinarazo eutsan munduko bigarren gerra hasi baino lehentxeago. Liburuan Hitler poderera ailegatzean hasten diran aldaketak kontatzen dira. Zalantza barik, alemaniar nazismoaren kontra egindako kritika zorrotza da, zorrotza bezain eraginkorra. Bertan erabilitako gaiengaitik liburu hau Alemanian urte askotan galarazota egon zan, eleberri labur honeri ospe handiagoa emon eutsana.

Egilearen benetako izena Katherine Kressmann Taylor da eta hau izan zan bere lehenengo beharra. Katherinek bere ponteko izena baztertu eban editorearen eta senarraren aholkuai jarraituz, antza denez, eurak pentsetan ebelako istorio hau lar gogorra zala agertzeko andra baten izenpean. Idazleak, halanda be, izen horreri eustea erabagi eban idazle ibilbide osoan zehar, lehenengo lan honegaz lortu eban arrakastak lagunduta.

1995. urtean atzera be argitaratu zan nazien konzentrazino-esparruen liberazinoaren ehungarren urteurrena ospatzeko. Hogei hizkuntzetara itzulita dago eta zine eta antzerkirako adaptazinoak be euki dauz. Azpimarratzekoa da, esan lez, laburra izan arren —hirurogei orrialde baino gitxiago dukan liburua da— kalidade literario handia dauka. Gainera irakurterraza be bada. Baleiteke gaur egun danok kezkatzeko moduko gaurkotasuna eukitea; izan be, gizakion portaeraz berba egiten deusku, batez be krisialdi sasoietan. Totalitarismoa zelan apurka-apurka gizartearen jaube egiten dan oharpen argia egiten dau. Beraz, gaur egun irakurteko guztiz gomendagarria dala deritxat.

Azken kritikak

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Irati Majuelo

Poesia kaiera
Christopher Okigbo

Igor Estankona

Iturria
Unai Elorriaga

Iban Zaldua

Sotoan gordeak
Miren Gorrotxategi

Arrate Beristain Uriarte

Etxeko urak
Leire Bilbao

Jose Luis Padron

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Aiora Sampedro

Mizia min
Jon Ander Urkiaga

Nagore Fernandez

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Poesia kaiera
Edna St. Vincent Millay

Igor Estankona

…eta infernuko demonioa adiskide
Iñaki Irisarri

Paloma Rodriguez-Miñambres

Zartatua / 4.48 Psikosia
Sarah Kane

Amaia Alvarez Uria

Erabili goldea hilen hezurren gainetik
Olga Tokarczuk

Irati Majuelo

Lilurabera
Yurre Ugarte

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Hedabideak