kritiken hemeroteka

7.705 kritika

Azken kritikak

« | »

Txipiroiak bere beltzean / Rafa Egiguren / Susa, 2019

Bizitzaren simulazioa Javier Rojo / El Diario Vasco, 2020-01-18

Ia berrogei urtez luzatzen da Rafa Egigurenen literatura-ibilbidea, baina egia esan berrogei urte honetan ez du idazlan askorik argitara eman. Urtez luzea bezain kopuruz laburra baita ibilbide hori. Hala ere, kopuru labur horretan beti kalitate berezi baten marka utzi du, obrak ontzen eta umotzen uzten dituen egile baten aurrean gaudelako froga. Bere literatura ezagutzen dutenak konturatuko ziren ekialde urruneko munduaren lilura eta aztarna agertzen direla oso maiz Egigurenek idatzitakoetan, sinadura moduko bat ia. “Txipiroiak bere beltzean” izenburua jarri dion narrazio bilduma honetan ere halako sinadura aurkitzen dugu. Narrazio batzuk ekialdeko mundura daramate, besterik gabe Txina edo Japon bezalako tokietan kokatuta baitaude argumentuak. Baina besteetan zeharkako erreferentzien bidez nabaritu dezakegu hango munduak sortzen duen lilura, adibidez, narrazioetako pertsonaiaren batek hango liburu bat irakurtzen duenean. Edonola ere, mundu exotiko hori hondoan dagonean ere erreferentzia-puntutzat har daiteke.

Ezaugarri honekin batera, beste ideia bat topatzen dugu maiz hemengo narrazioetan, kasu honetan narrazioen barne mugimendua zuzentzen duen ideia, honela labur bildu daitekeena: aldez edo moldez, bizitzea paper bat jokatzearen parekoa da, bizitza bera simulazio handia izango bailitzan. Teatroaren aipamena izan daiteke, edota besteek norberarengandik espero duten bezala jokatu beharra; ametsaren eta esna egotearen artean dudak planteatzea, edota maskararen atzean benetako aurpegia gordetzea, halako moduan non maskara eta aurpegia nahasirik gelditzen diren… pertsonaien bizitzetan beti dago irudikatu beharra, esaldi ezagunaren bidez adierazten dena: bizitza teatro hutsa da. Eta honek uzten du bizitza bera fartsa edo broma ikaragarria delako inpresioa. Rafa Egigurenen narrazioek, bestalde, dagoeneko desagertuta edo desagertzear dagoen mundu bat ekartzen dute begiradara, mundu bat, non erlijioa edo, hobeto esateko, eliza erdigunean dagoen. Eta idazleak teknika eta estilo aniztasunaren erakusketa eskaintzen duen bitartean, irakurleek narrazioen gozoa dastatzeko aukera izango dute orrialde hauetan zehar.

Azken kritikak

Abaro
Itxaro Borda

Igor Estankona

Analfabetoa idazle
Agota Kristof

Irati Majuelo

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

Ibon Egaña

Urrats urratuak
Askoren artean

Javier Rojo

Hiruki gatazkatsua
Marina Sagastizabal

Nagore Fernandez

Naparra, kasu irekia
Jon Alonso

Aiora Sampedro

Eros
Eric Dicharry

Javier Rojo

Bidasoan gora
Eneko Aizpurua

Mikel Asurmendi

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Argiantza
Pello Lizarralde

Hasier Rekondo

Nola gorde errautsa kolkoan
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

"C'est la vie" kantatzen dute zaharrek
Karlos Zabala

Arrate Beristain Uriarte

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Rafa Ugalde

Abaro
Itxaro Borda

Javier Rojo

Artxiboa

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Hedabideak