kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Txipiroiak bere beltzean / Rafa Egiguren / Susa, 2019

Bizitzaren simulazioa Javier Rojo / El Diario Vasco, 2020-01-18

Ia berrogei urtez luzatzen da Rafa Egigurenen literatura-ibilbidea, baina egia esan berrogei urte honetan ez du idazlan askorik argitara eman. Urtez luzea bezain kopuruz laburra baita ibilbide hori. Hala ere, kopuru labur horretan beti kalitate berezi baten marka utzi du, obrak ontzen eta umotzen uzten dituen egile baten aurrean gaudelako froga. Bere literatura ezagutzen dutenak konturatuko ziren ekialde urruneko munduaren lilura eta aztarna agertzen direla oso maiz Egigurenek idatzitakoetan, sinadura moduko bat ia. “Txipiroiak bere beltzean” izenburua jarri dion narrazio bilduma honetan ere halako sinadura aurkitzen dugu. Narrazio batzuk ekialdeko mundura daramate, besterik gabe Txina edo Japon bezalako tokietan kokatuta baitaude argumentuak. Baina besteetan zeharkako erreferentzien bidez nabaritu dezakegu hango munduak sortzen duen lilura, adibidez, narrazioetako pertsonaiaren batek hango liburu bat irakurtzen duenean. Edonola ere, mundu exotiko hori hondoan dagonean ere erreferentzia-puntutzat har daiteke.

Ezaugarri honekin batera, beste ideia bat topatzen dugu maiz hemengo narrazioetan, kasu honetan narrazioen barne mugimendua zuzentzen duen ideia, honela labur bildu daitekeena: aldez edo moldez, bizitzea paper bat jokatzearen parekoa da, bizitza bera simulazio handia izango bailitzan. Teatroaren aipamena izan daiteke, edota besteek norberarengandik espero duten bezala jokatu beharra; ametsaren eta esna egotearen artean dudak planteatzea, edota maskararen atzean benetako aurpegia gordetzea, halako moduan non maskara eta aurpegia nahasirik gelditzen diren… pertsonaien bizitzetan beti dago irudikatu beharra, esaldi ezagunaren bidez adierazten dena: bizitza teatro hutsa da. Eta honek uzten du bizitza bera fartsa edo broma ikaragarria delako inpresioa. Rafa Egigurenen narrazioek, bestalde, dagoeneko desagertuta edo desagertzear dagoen mundu bat ekartzen dute begiradara, mundu bat, non erlijioa edo, hobeto esateko, eliza erdigunean dagoen. Eta idazleak teknika eta estilo aniztasunaren erakusketa eskaintzen duen bitartean, irakurleek narrazioen gozoa dastatzeko aukera izango dute orrialde hauetan zehar.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak