kritiken hemeroteka

7.572 kritika

Azken kritikak

« | »

Simplicissimus / Patxo Telleria / Susa, 2019

Kabareta Javier Rojo / El Diario Vasco, 2020-01-11

Antzerkiaren alorra oso zabala izanik, bere barruan izaera desberdineko lanak sartzen dira, kabaret itxura daukatenak ere bai, kasu honetan gertatzen den bezala. Izan ere, Patxo Telleria antzerkilari ezagunak idatzitako (eta taularatutako) “Simplicissimus” lan honek izaera malgu eta zabal horren ezaugarriak erakusten ditu. Ohiko antzerki, kabaret, vaudeville edo musikaletatik, guztietatik zerbait du, umorea eta tragedia elkartzen dituen argumentu baten inguruan. Lan honek ikusle-irakurleak leku eta garai konfliktibora daramatza, gertakariak (hala esaterik badago) Berlinen 30eko hamarkadan kokatzen baitira, gaia bera autoerreferentziala delarik, hau da, kabaretaren itxura erabilita, kabaretak berak garai eta leku haietan izan zuen bilakaera eta jaso zituen aldaketak azaltzen dira, benetan existitu ziren pertsona batzuk erabilita. Bilakaera honetan, jakina, ezinbestekoa da nazien presentziak ekarri zuen muga kontuan hartzea. Eta giroa halakoa izanik, adinez pixka bat nagusia den irakurle-ikusleak agian gogoratuko du Bob Fosseren filma (wikiak dio 72koa dela), biek ala biek giro bera partekatzen baitute.

Telleriaren lanak alde batera uzten du errealismoaren itxura eta gehiago hurbiltzen da esketx moduko eszena itxuraz absurdo batzuen segidara. Eszena hauek absurdoak dirudite, baina ez da ahalegin handia egin behar giroa kontuan hartuta esanahi sinbolikoz beterik daudela ikusteko, zeren praktikan garai hartan gertatzen zenaren alegoria aurkezten baitute. Eta absurdoak diren aldetik, batzuetan bide umoretsutik abiatzen dira eszena horietan kontatzen direnak. Oier Guillanek idatzitako hitzostean umore marxistarekin erlazionatzen dira barre eragiteko formula horiek. Marx anaiek erabiltzen zuten umoreak, dena dela, ez zuen hain erreferentzia markaturik. Telleriaren kasuan erreferentzia hori, leku-denboran kokatzea alegia, derrigorrezkoa da, lana ulertuko bada. Umorea erabiltzen da baina giroa ezagututa nekez egin daiteke barre lasaia, barrea berehala geratzen da izoztuta absurdoaren atzean ezkutatzen den tragedia gogoratzean. Edonola ere, umorea botere ahalguztidunari aurre egiteko modu apala izan daiteke.

Azken kritikak

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Bitakora kaiera
Ibon Sarasola

Mikel Urkixo Aierdi

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Hotz industriala
Julen Belamuno

Javier Rojo

Noiz arte arrazoi
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Irati Majuelo

Isiltasuna
Eneritz Artetxe Aranaz

Javier Rojo

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak