kritiken hemeroteka

7.979 kritika

Azken kritikak

« | »

Malkoak lur antzuan / Toti Martinez de Lezea (Miren Arratibel) / Erein, 2018

Malkoak lur antzuan Karmele Beobide Urigoitia / Begitu, 2019-02-01

Extremaduran XX. mendeko 30 hamarkadako urteetan gagoz. Badajozeko herri txiki baten Damaso bizi da, miseria gorrian bizi dan nekazaria. Eskualdeko lurrak jauntxoenak dira eta herriko jentea goseak hilten dagoan bitartean, 1936ko gerrak irauliko dau Damasoren bizitza, iges egin beharko dau-eta. Bitarte honetan, Jacinta, Valle eta Eusebiak, familiako andrak, errepresinoa, biolentzia eta bortxa jasango dabe bere gordintasunean, eta derrigortuak egongo dira ahal daben moduan euren bizimodua aurrera ateraten.

Damaso bere igesaldian Badajozeko uriburura helduko da frankistak sartu barri diranean, gau bakar baten 4000 persona fusilau ebezan, hobi komunean lurperatze lanetan ipiniko dabe Damaso, familia osoak lurperatu behar izan ebazan. Historia liburuetan nekez argitaratuko dan historia kontetan da, ahaztu behar ez dan iragana.

Kontakizunak hogeta hamar urte aurrera eginda, Toti Martinez de Lezeak migrazinoaren eta langileen burruketan murgilduko gaitu, Bizkaiko fabrika baten lanean dagoan Damasoren semeetako bat, Manuel aurkeztuko deusku. Urte hareetan, 1966-67; Etxebarrin gertatu zan frankismo sasoiko grebarik handiena; Laminaciones de bandas en frio enpresako langileak egin eben greba historiko ha, 163 egunez luzatu zana. Bizkaiko hainbat eleizatan grebalariak ia egunero egiten ebezan batzarrak; ezkutuan egin eta zabaltzen ebezan panfletoak, abadeen laguntzaz. Greba 1967an amaitu zan, Bizkaian Francok salbuespen egoerea agindu eta hilabetera. Jazarpen, tortura, atxiloketa eta deserriratze garaia zan, eta, Manuel burruka horretan buru belarri sartuta egongo danez, Extremadurara deserriratuko dabe. Holan jakingo dau zer gertatu zan bere gurasoakaz eta gainerako senideakaz. Han topauko dau bere familiaren hari galdua: migratzera behartu eutsan haria.

Martinez de Lezeak eleberri honetan, jente xumearen bizitza deskribiduten dau. Era arin baten idatzita dago, irakurterraza da, eleberri hurbila, “historia txikiaz” osotutakoa. Orduko sasoiko gure inguruko edozein familiaren historia izan leike, ezetu beharreko kontakizuna. Zoritxarrez historia behin eta barriz errepetidu egiten da. Kontakizunak ez dagiela lur antzuan amaitu.

Azken kritikak

Austerlitz
W.G. Sebald

Irati Majuelo

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Ibon Egaña

Begiak zabalduko zaizkizue
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Maddi Galdos Areta

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Nagore Fernandez

Liztor mutanteak
Santi Leone

Asier Urkiza

Urtu aurretik
Xabi Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gaueko eztabaidak
Agustin Arrieta Urtizberea

Mikel Asurmendi

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Irati Majuelo

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Mikel Asurmendi

Faith
Lander Garro

Asier Urkiza

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Nagore Fernandez

Artxiboa

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Hedabideak