kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Poesia kaiera / Cesare Pavese / Susa, 2019

Desamodioaren kontra, maitasuna Aiora Sampedro / Berria, 2019-06-09

Beti oporretan ipuin liburuaren aurkezpenean Harkaitz Canok oporrei eta udari lotutako ipuin bilduma bat argitaratzearen arrazoia azaldu zuen: sinplea zen, uda partean galdetzen omen zion idazleak bere buruari zenbat denbora, zenbat uda geratuko zitzaizkion bizitzeko. Bizi-gogo horrek poeten etorria elikatu du han eta hemen, eta halako nahia dario Susa argitaletxearen bitartez argitaratu berri den Cesare Pavese italiarraren poema-bildumari.

Munduko Poesia Kaierak atalean beste hizkuntza batzuetan idatzitako olerkiak euskaratzeko egiten duen lanarekin jarraitu du argitaletxeak, idazle piamontetarraren lanak ekarriz, Ion Olano Carlosen eskutik. Beñat Sarasolak, Poesia Kaierak ataleko gainerako aleekin egin ohi duen bezala, sarrera modura, idazlearen nondik norakoen berri emateko laburpen bat prestatu du egilea lehendik ezagutzen ez duenarentzat: artistaren eta haren lanaren arteko harremana nabarmendu eta haren literaturaren ildo nagusiak aipatu ditu. Idazle italiarra ezagutzen ez duen irakurleari bideratutako atal bat dela esan badut ere, aitzinsolas honetan azpimarratutako pare bat ideia lagungarriak izango zaizkio bildumaren balizko edozein irakurleri, poema sortan Paveseren jatorrizko hainbat literatura lanetako olerkiak elkarrekin bildu baitituzte argitaratzaileek, eta, beraz, Sarasolak emandako jarraibideak argigarriak suertatzen dira irakurketa bideratzerakoan.

Bilduma irekitzen duen poema, ez kasualitatez, Hegoaldeko itsasoak deritzona da, zeinaren bitartez Paveseren poesigintzak goia jo zuela uste den. Gainera, bildumako lehen erdialdean zehar gailenduko den tonu poetikoa antzematen da: Sorrentinoren film batean nola, gaztaroarekiko loturak eta Mediterraneo inguruko herritarren tonu malenkoniakoak zeharkatzen dute poema guztia, mundu berriarekiko erresistentzia jarduera baten gisa. Kritikariek adierazi izan dute Paveseren olerkigintza maitasun gaiek gidatu izan dutela, eta gizartearekin konpromiso gehien erakusten duten gogoetak Burkidea hitz lauzko obrarako utzi zituela. Alta, bestela begiratuz, baliteke lanik politikoenak poesiazko lan hauek izatea; jendearen arteko erroak indartzeaz jarduten baita poeta, etortzekoa den mundu berriari itxaron bitartean, artean geratzen diren plazer terrenalez disfrutatzeko deia eginez. Ildo horretakoak dira, Hegoaldeko itsasoak fundatzaileaz gain, Arbasoak, Jende deserrotua eta honako bertso adierazgarri hauekin amaitzen den Ulertzen ez duen jendea: “Muinoak eta mahastiak desagertzen ez diren artean, hala ibil dadin belazeak zeuden kaleetan, irri eginez, arratsetan halako nahikariak izango ditu”.

Bildumako amaiera aldeko poema sorta gutxiago disfrutatu ditudan tonu lirikoagoko poemek osatzen dute, bigarren pertsonan idatzitako maite kantu horiek inspiratzen dituzten musari eskainiak baitira.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak