kritiken hemeroteka

7.271 kritika

Azken kritikak

« | »

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti / Rosa Luxemburg (Amaia Lasa) / Katakrak, 2018

Amaitugabeko iraultza Jose Luis Padron / Bilbao, 2019-03

“Asko bidaiatuagatik, ergela ez da sekula argia izango”, sarritan azpimarratzen zuen Rosa Luxenburg-ek itxurakeriaren gizartean. Rosa ez zen inondik ere ergela, eta laster nabarmendu zen, bere bizkortasuna, adorea eta inteligentzia politikoa zela eta.

Ehun urte bete dira Rosa Luxemburg, XX. mendeko iraultzaile ezkertiarrik handienetako bat, Berlinen erail zutela. Franz Mehringen garaiko sozialdemokrazia alemaniarreko buruetako batek eta Rosari eta iraultzari azkenera arte leial izango zaion bakarrak esan ohi zuen “Karl Marxen ostean marxismoak sortu zuen buru miragarriena” zuela Luxemburgek.

1904an, II. Internazionalaren kongresutik bueltan, Gilen II.a Alemaniakoa kritikatzeagatik kartzelara bidali zuten. Garai horretan Luxemburgek Leninen ideiaren aurka idatzi zuen ere: ez zetorren bat “altxamendu armatu” bat egitearekin, langile mugimenduaren kontzientzia zen berpiztu eta batu behar zena iraultza egiteko, eta ez langileak armatu. Rosak beste mundu bat aldarrikatzen zuen, askatasunaren izenean justizia sakrifikatuko ez zuen mundu bat nahi zuen, mundu bat justiziaren izenean askatasuna sakrifikatuko ez zuena.

Ez zen hura preso sartu zuten lehen aldia, ezta azkena izango ere. 1915eko otsailean atxilotu zuten Frantziako eta Alemaniako proletarioei Lehen Mundu Gerran ez parte hartzeko eskatzeagatik. Espetxetik irten eta berehala hil zuten.

Gorpu agertu zen orain ehun urte, baina bizirik dirau gerren aurkako haren aldarria, kapitalismoaren gaineko kritika zorrotza, Europa beste eredu ekonomiko, sozial eta politiko batean antolatzea posiblea dela zioen bidea, gizatasunaren aldeko lana handia, denona den, komuna zaiguna denon artean eusteko jarrera, Luxenburgorena erabatekoa zen hori guztia.

Preso zela, korrespondentzia baliatu zuen munduan gertatzen ari zenaren berri izateko, eta artikuluen bitartez parte hartu zuen unean uneko eztabaida publikoetan. Adiskide askorekin trukatu zituen gutunak. Sophie Liebkechti bidalitakoak euskarara ekarri ditu Amaia Lasak, eta Katakrakek argitaratu ditu, Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti izenburupean.

Azken kritikak

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Gauaz parke batean
Jon Mirande

Aritz Galarraga

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Estibalitz Ezkerra

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Alex Uriarte

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

Ibon Egaña

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Javier Rojo

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Peru Iparragirre

Denok gara Google
Xabier Etxaniz Rojo

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Raf Atxuri

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak