kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti / Rosa Luxemburg (Amaia Lasa) / Katakrak, 2018

Amaitugabeko iraultza Jose Luis Padron / Bilbao, 2019-03

“Asko bidaiatuagatik, ergela ez da sekula argia izango”, sarritan azpimarratzen zuen Rosa Luxenburg-ek itxurakeriaren gizartean. Rosa ez zen inondik ere ergela, eta laster nabarmendu zen, bere bizkortasuna, adorea eta inteligentzia politikoa zela eta.

Ehun urte bete dira Rosa Luxemburg, XX. mendeko iraultzaile ezkertiarrik handienetako bat, Berlinen erail zutela. Franz Mehringen garaiko sozialdemokrazia alemaniarreko buruetako batek eta Rosari eta iraultzari azkenera arte leial izango zaion bakarrak esan ohi zuen “Karl Marxen ostean marxismoak sortu zuen buru miragarriena” zuela Luxemburgek.

1904an, II. Internazionalaren kongresutik bueltan, Gilen II.a Alemaniakoa kritikatzeagatik kartzelara bidali zuten. Garai horretan Luxemburgek Leninen ideiaren aurka idatzi zuen ere: ez zetorren bat “altxamendu armatu” bat egitearekin, langile mugimenduaren kontzientzia zen berpiztu eta batu behar zena iraultza egiteko, eta ez langileak armatu. Rosak beste mundu bat aldarrikatzen zuen, askatasunaren izenean justizia sakrifikatuko ez zuen mundu bat nahi zuen, mundu bat justiziaren izenean askatasuna sakrifikatuko ez zuena.

Ez zen hura preso sartu zuten lehen aldia, ezta azkena izango ere. 1915eko otsailean atxilotu zuten Frantziako eta Alemaniako proletarioei Lehen Mundu Gerran ez parte hartzeko eskatzeagatik. Espetxetik irten eta berehala hil zuten.

Gorpu agertu zen orain ehun urte, baina bizirik dirau gerren aurkako haren aldarria, kapitalismoaren gaineko kritika zorrotza, Europa beste eredu ekonomiko, sozial eta politiko batean antolatzea posiblea dela zioen bidea, gizatasunaren aldeko lana handia, denona den, komuna zaiguna denon artean eusteko jarrera, Luxenburgorena erabatekoa zen hori guztia.

Preso zela, korrespondentzia baliatu zuen munduan gertatzen ari zenaren berri izateko, eta artikuluen bitartez parte hartu zuen unean uneko eztabaida publikoetan. Adiskide askorekin trukatu zituen gutunak. Sophie Liebkechti bidalitakoak euskarara ekarri ditu Amaia Lasak, eta Katakrakek argitaratu ditu, Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti izenburupean.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak