kritiken hemeroteka

7.296 kritika

Azken kritikak

« | »

6012 / Karlos Linazasoro / Erein, 2018

“Thriller” politiko bat egitera ausartu da Linazasoro Aitor Francos / Bilbao, 2018-05

Eleberri laburrera bueltan dator Karlos Linazasoro (Tolosa, 1962) T izeneko herrialde batean (agian edonork ezagutu dezakeen herrialdea, baina ziur berea, Tolosa) kokatutako thriller politikoarekin. Berak nouvelle bezala aurkeztutako 6012 narrazio arin honetan larrialdi baten historioa kontatzen da. 1978ko martxoaren 28an T-tik doan trenbidetik merkantzia tren bat errailetatik irten eta bertan behera geratzen da, garraiatzen duen azido zianhidrikoak (55 tona) edozein unetan eztanda egin dezakeela, hondamenezko lehergailua daukate gainean. Zisterna horrek (ezbeharraren ondorioz kaltetuta zegoena) zekarrena azido zianhidrikoa zen, kolore gabeko likidoa, oso toxikoa, dosi txikienean ere pozoitsua eta sugarria. Intriga une horren gestiora bideratzen du Linazasorok, albistetik narraziora doa, eta datek garrantzi handia hartuko dute, ezbairik gabe, garaia eta egoera politikoa ere leherkorra baitzen. Tankea ongi dagoela dirudi, baina ezin liteke bertatik mugitu. Ezta milimetro bat ere. Ontzi aldaketa bat egin behar da, azidoa beste tanke batera pasa. Herrialde baten eta bere buru politikoen noraeza eta kaosa deskribatzeko argumentu ezinhobea. Tolosaldean nolabaiteko psikosia eman zen ezustearekin batera, beldurra azalean zutela bertako biztanleek, baita arreta eta jakinmina. Zera idazten du Linazasorok: “Badakizu nola lasaituko litzatekeen herria? Deitu kazetari, irrati, telebistari, jar zaitez zisternaren ondoan, eta esaiozu herriari lasai egoteko, dena kontrolpean dagoela, ez dagoela arriskurik. Balia zaitez zure erretorika zoragarriaz, ipini aurpegi sinisgarri bat, behar bada zisterna ere ukitu… Horrela bai lasaituko litzateke jendea, zalantzarik ez. Zu han aurrean ikusita”. Ehun orrialdeetara iristen ez den eleberri honetan egitan eman zen gertakizun historiko batetik abiatuta garaiko metafora batera iristen da Linazasoro. Liburu bitxia da benetan 6012 hau egile honen bibliografian, idazle honek distopia eta fabulaziorako joera baitauka gehienetan bere idazkietan, gutxitan errealismoarena. Gehiago izan baitira bere literaturan berak sortutako egoera eta mundu imaginarioak. Baina istripua bizi izan zuen lehen pertsonan, 15 urte zeuzkanean, bere aita udaletxeko gestoraren presidentea zelarik, frankismoaren ondorengo urteetan. Eta zor batean balego bezala, bere ikuspegi subjetibotik gertatutakoa kontatzeari ekin dio, seguraski nerabezaroan bizi izandakoak aztarna eraginkorra utzi ziolako. Liburu azkarra, oso bizia daukagu, batik bat elkarrizketa luze baten bitartez kontatzen den istorioa. Gidoi moduko liburua dakarkigu Linazasorok, gehiegi hari nagusitik urrundu barik intriga bukaeraraino mantentzen duena. Xehetasun teknikoak benetakoak dira (trenaren zenbakia esaterako) eta beste batzuk berak nahita jarritakoak. Ez zen bere nahia kazetari lana egitea, baizik eta istripu hura oinarri hartuta fikzioa egitea. Beraz, intriga guztia arazo politiko bezala azaltzen zaigu, arazoari aurrera nola egiten dion T-ko presidenteak bere alboan dauden guztiekin batera. Erabaki asko hartu behar izaneko egun larriak izan ziren haiek, egilearen aitak bizi izandakoak. Norbaitek kontatu behar zuelakoan, era zinematografikoenean idatzi du Linazasorok 6012 nouvelle erakargarri eta atsegin hau.

Azken kritikak

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Peru Iparragirre

Mila ezker
Garbiñe Ubeda

Aritz Galarraga

Atzerrian
Nerea Balda

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Aiora Sampedro

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Estibalitz Ezkerra

Basa
Miren Amuriza

Hasier Rekondo

Basa
Miren Amuriza

Javier Rojo

Bulkada
Jon Benito

Irati Jimenez

Goseak janak
Idurre Eskisabel Larrañaga

Mikel Asurmendi

Olerki, ipuin eta eleberriak
Mayi Pelot

Peru Iparragirre

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Javier Rojo

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Alaitz Andreu

Artxiboa

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Hedabideak