Obabatiko tranbia / Iban Zaldua / Alberdania, 2002

Obabatiko tranbia Ana Unanue / Aizu!, 2003-01

Edukia: azken hamarkada luzeko (1989-2001) euskal literaturaren gaineko hainbat gogoeta bildu ditu Iban Zalduak, zazpi ataletan banaturik —nobelaren ustezko nagusitasuna, poesiaren santutzea, hibridoak, euskarazko kontsumo literatura, umorea, emakumeen booma eta kritika—.

Emaitza: saiakera gustagarria da Zalduarena, kontatzen duenagatik baino gehiago, kontatzeko moduagatik. Egilearen tesiak, nolabait deitzearren, ez dira ez berriak ezta originalak ere, baina Zalduak asmatu egin du tonuan. Ikuspegi akademizistatik ihesi, irakurketa erabat pertsonala egin du, eta begi zorrotzez eta umore finez aztertu ditu azken aldiko euskal literaturaren ajeak eta joerak. Azterketak are meritu handiagoa dauka kontuan hartuz gero ia denbora errealean, perspektibarik gabe, egin behar izan duela. Irakurleak ez du pedantekeria arrastorik aurkituko lan honetan; bai, ordea, ironia eta maltzurkeria puntu sanoa (Poesiaren aurkako parentesi bat atalean, esate baterako).

Mamitsuena: kritikari buruzko atala. Zalduak egurra ematen digu komunikabideetan liburu iruzkinak egiten ditugunoi, literatura-kritikarien zurikeria eta azalkeria salatuz.

Bitxikeria: Zalduak kontsumo liuteraturatzat —kontsumo literatura “duintzat” zehatzago— jotzen du Unai Elorriagaren SPrako tranbia.

Okerrena: baliteke Zalduak uda hasieran Egunkarian argitaratu zuen artikulu sorta ezagutzen zuen irakurlea gose antzean gelditzea, haietan aurreratu baitzuen egileak orain liburu itxuran iritsi zaigun lanaren mamia.