kritiken hemeroteka

7.023 kritika

Azken kritikak

« | »

Balizko erroten erresuma / Koldo Izagirre / Susa, 1989

Dinamita bustia Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1989-12-27

Damutu famoso bat edo beste bada letren historia santuan. Burura datorkit “Tractatus” ezagun hura idatzi zuena, Wittgenstein jeniala. Ondoren, liburu hartan idatzitakoa gaitzetsi zuen erabat, eta handik aurrera alderantzizko liburuak idatzi zituelarik. Batzuek “Tractatus”a, gaztaroko-bekatua maiteago dute. Beste batzuek ez.

Koldo Izagirre ez da Wittgenstein, baina badirudi bide beretik dabilela, “Itsaso ahantzia”tik “Guardasola ahantzia”ra gaztaroko bekatuak ere. Mea culparik ez. Inork ez dio ordea Moscuko Prozesu aipagarri hartan egon zirenei eskatu zitzaiena eskatu, izan zirena publikoki uka zezaten eta beren buruari aurrerantzean izan zirena izango ez zirela mehatxa ziezaioten. Beren kabuz dena. Gogoeta sakon baten ondorioz, noski.

Damascorako bidea batzuekin eta besteekin damutuez betetzen ari zaigu. Murrua bota dutenean, murruaz baliaturik sistema autoritarioa ezarri dutenak hanka puntetan. Murrua bota dutelako bihotzean min dutenak hegaldaka. Baina inork ez die azken hauei traidore hitza leporatuko. Kontsekuenteak bait dira. Konturatu dira poesia balizko errota izanik beraiek direla kixote bakarrak.

Koldo Izagirreren liburua aitorpen-liburu gisa ulertu behar da, bere buruarekiko elkarrizketa etengabea, autodialektikoa, zer den eta non dagoen, betiko galdera metafisikoei, zer den eta non dagoen dakienetik erantzuteko saioa. Oso euskalduna bestalde. Gogo-ihardun kutsua dario.

San Inaziok ere marra bat trazatu zuen iragan eta geroaren artean, zaurien zauriez sendatzeko Loiolako etxera erretiratu eta erlijio-liburuak irakurri zituenean. Izan zena, gizonen arteko gerlari. Izango zena, arimen arteko gerlari. Irabazteko jaiorik, irabazteko biziko zen. Lurreko loriaren ordez, zeruko lori eternala.

Katexima-liburu gehiegi, heroe eta santuen istorio gehiegi gure artean. Jesucristoren Imitazionea. Bi saindu heuskaldunen bizitza. Poesiako desertutik hamar urtetan zeharko ibilaldia. Erreflesioa. Inor ez da ez dena. Bere haseran dago bere amaiera, nahitaez. Damaskoratuek ez dute T.S. Eliot maite. Ez dute beren iragana besterik maite. Hainbeste non publikoki deitoratzen duten.

Koldo Izagirrek Lauaxeta maite duen gisa: “Ezin hazaket maita afusilaturik besterik”. “Ezin zaitzaket maita gurutziltzaturik besterik”. Errepikatuagatik min dagi belarrietan. Eta negar egiten nuen gogo-ihardunetan.

Sakrifizioaren eta sofrikarioaren erlijioak sakrifizioaren eta sofrikarioaren poesia dakar: “Sufritzen dakigunok bakarrik bizi gara / Hemen ez dago lekurik / Oinazez zientzia bat egin dutenentzat”.

Oinazez oinaze oinazearen ibaitik.

Gogo-ihardunek ez ninduten sekula santan indiferente utzi. Liburu honek ere ez. Arrazoia du dinamita dela esan duenak. Arrazoia du. Dimamita da. Baina hainbeste ur eta ibaitatik pasata, dinamita bustia. Hitza besterik ez.

Azken kritikak

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Iratxe Retolaza

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Peru Iparragirre

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Javier Rojo

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Igor Estankona

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Joannes Jauregi

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Ezra Pound

Igor Estankona

6012
Karlos Linazasoro

Javier Rojo

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Peru Iparragirre

Septentrio
Aurelia Arkotxa

Aritz Galarraga

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Javier Rojo

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Aiora Sampedro

Arrotza
Albert Camus

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Hedabideak