kritiken hemeroteka

7.500 kritika

Azken kritikak

« | »

Balizko erroten erresuma / Koldo Izagirre / Susa, 1989

Dinamita bustia Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1989-12-27

Damutu famoso bat edo beste bada letren historia santuan. Burura datorkit “Tractatus” ezagun hura idatzi zuena, Wittgenstein jeniala. Ondoren, liburu hartan idatzitakoa gaitzetsi zuen erabat, eta handik aurrera alderantzizko liburuak idatzi zituelarik. Batzuek “Tractatus”a, gaztaroko-bekatua maiteago dute. Beste batzuek ez.

Koldo Izagirre ez da Wittgenstein, baina badirudi bide beretik dabilela, “Itsaso ahantzia”tik “Guardasola ahantzia”ra gaztaroko bekatuak ere. Mea culparik ez. Inork ez dio ordea Moscuko Prozesu aipagarri hartan egon zirenei eskatu zitzaiena eskatu, izan zirena publikoki uka zezaten eta beren buruari aurrerantzean izan zirena izango ez zirela mehatxa ziezaioten. Beren kabuz dena. Gogoeta sakon baten ondorioz, noski.

Damascorako bidea batzuekin eta besteekin damutuez betetzen ari zaigu. Murrua bota dutenean, murruaz baliaturik sistema autoritarioa ezarri dutenak hanka puntetan. Murrua bota dutelako bihotzean min dutenak hegaldaka. Baina inork ez die azken hauei traidore hitza leporatuko. Kontsekuenteak bait dira. Konturatu dira poesia balizko errota izanik beraiek direla kixote bakarrak.

Koldo Izagirreren liburua aitorpen-liburu gisa ulertu behar da, bere buruarekiko elkarrizketa etengabea, autodialektikoa, zer den eta non dagoen, betiko galdera metafisikoei, zer den eta non dagoen dakienetik erantzuteko saioa. Oso euskalduna bestalde. Gogo-ihardun kutsua dario.

San Inaziok ere marra bat trazatu zuen iragan eta geroaren artean, zaurien zauriez sendatzeko Loiolako etxera erretiratu eta erlijio-liburuak irakurri zituenean. Izan zena, gizonen arteko gerlari. Izango zena, arimen arteko gerlari. Irabazteko jaiorik, irabazteko biziko zen. Lurreko loriaren ordez, zeruko lori eternala.

Katexima-liburu gehiegi, heroe eta santuen istorio gehiegi gure artean. Jesucristoren Imitazionea. Bi saindu heuskaldunen bizitza. Poesiako desertutik hamar urtetan zeharko ibilaldia. Erreflesioa. Inor ez da ez dena. Bere haseran dago bere amaiera, nahitaez. Damaskoratuek ez dute T.S. Eliot maite. Ez dute beren iragana besterik maite. Hainbeste non publikoki deitoratzen duten.

Koldo Izagirrek Lauaxeta maite duen gisa: “Ezin hazaket maita afusilaturik besterik”. “Ezin zaitzaket maita gurutziltzaturik besterik”. Errepikatuagatik min dagi belarrietan. Eta negar egiten nuen gogo-ihardunetan.

Sakrifizioaren eta sofrikarioaren erlijioak sakrifizioaren eta sofrikarioaren poesia dakar: “Sufritzen dakigunok bakarrik bizi gara / Hemen ez dago lekurik / Oinazez zientzia bat egin dutenentzat”.

Oinazez oinaze oinazearen ibaitik.

Gogo-ihardunek ez ninduten sekula santan indiferente utzi. Liburu honek ere ez. Arrazoia du dinamita dela esan duenak. Arrazoia du. Dimamita da. Baina hainbeste ur eta ibaitatik pasata, dinamita bustia. Hitza besterik ez.

Azken kritikak

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Karanbola hirukoitza
Eneritz Artetxe

Amaia Alvarez Uria

Bilduma bat
Sandro Penna

Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Javier Rojo

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Mikel Asurmendi

Izurria
Albert Camus

Txema Arinas

Artxiboa

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Hedabideak