kritiken hemeroteka

7.357 kritika

Azken kritikak

« | »

Poemak pluralean / Fernando Pessoa (Iñigo Roque) / Denonartean, 2012

Poemak Pluralean Jose Luis Padron / Bilbao, 2012-10

“Izateak nekatu egiten nau, sentitzeak min ematen du eta pentsatzeak hondatu” hitzen atzean dago Fernando Pessoaren sentimendu poetikoa. Eta Denoartean argitaletxeak publikatu duen Poemak Pluralean liburuan Pessoa bera eta bere heteronimo guztiak daude, Alberto Caeiro, Ricardo Reis eta Alvaro de Campos hain zuzen. Denak euskaraz, Iñigo Roque Eguzkitzak egindako hainbat poemaren aukeraketa eta itzulpen-lan ederrari esker.

Lisboa hiri xarmagarrian jaio zen Fernando Pessoa 1888an, eta hiri hartan bertan hil zen 1935ean. Haren heteronimoetako batek, Alvaro de Camposek alegia, idatzita utzi zuen: “Denok ditugu bizitza bi: benetakoa, haurtzaroan amestutakoa eta helduaroan ere amesten jarraitzen duguna, lainozko substratu bat da; faltsua, besteekin elkarbizitzan bizi duguna da, praktikoa, baliagarri zaiguna, kaxoi batean sartzen digutena azkenean”.

Bizitza praktiko, baliagarri, faltsu horretatik utzi zigun arrastoa oso txikia da. Baina benetakotik, amestutako bizitza horretatik utzi ziguna, aldiz, kutxa batean gordetzen zituen bere idatzi ugarietan geratu zen irudikatuta.

Benito Lertxundik edota Jesus Mari Lopetegik, beren azken diskoetan, Pessoaren poema batzuk musikatzen dituzte. Joseba Sarrionandiak, bere garaian, Marinela (kuadro bakarreko drama estatikoa) itzuli zuen, Susak argitaratuta, eta bere poema kuttunen bildumetan sartu zituen ere Pessoaren batzuk. Baita Luigi Anselmik ere. Hemen eta han egon dira Pessoaren poema sortak argitaratuta, baina ez genuen Iñigo Roquek, Denonartean argitaletxearekin, eskura jarri digun liburuan bilduta.

Poemak Pluralean liburuak, beraz, Fernando Pessoaren, munduko poetarik handienetako baten bilduma bat ekartzen digu euskaraz. Poetaren poemak eta poetaren beste poetak: Alberto Caeiroren poema paganoak eta amodiozkoak, Ricardo Reisen poema klasikoak (txalotzekoa Iñigo Roquek latindar kutsuko poema horiekin egin duen ahalegina, jatorrizkoen metrika eta errima bera zainduz), Alvaro de Camposen “Tabako-denda” zoragarria, eta Fernando Pessoaren beraren hitzak, azken atalean. Eta aipatzekoa da ere hitzaurrea, labur, argi eta zehatz adierazia. Eskertzen da.

Merezi-merezi duen liburua. Eta pluralean diot.

Azken kritikak

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Joannes Jauregi

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Aiora Sampedro

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Alex Uriarte

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Estibalitz Ezkerra

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak