kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Hiztoria lazgarria / Aitor Arana / Txalaparta, 2002

Ezusteko galanta Igor Estankona / Deia, 2002-07-26

Liburu bakan honen jatorrizko argitaraldia Euskaltzaindia eta BBKren artekoa izan zen (Bilbo, 2001) Txomin Agirre Eleberri saria jaso baitzuen urte bat lehenago Aitor Arana legazpiarrak. Orduko hartan pasatu egin zitzaigun guztiz, baina egia esan ez da zaila sariketa hau irabazi duten liburuak ahazturaren apaletan geratzea. Ebazpena eman ondoren ere liburua kontrolatu egin behar da eta normalean ez da horrela izaten. Dena dela lan hau irakurtzeko bigarren aukera bat izan dugu Txalapartaren bitartez.

Titulua berez ez da deigarria gertatzen eta azalaren diseinuak ere izua sortarazteko errazkeria darabilen liburu batena dirudi. Baina hara non gaiari dagokionez ausarta eta idazkeraz arina den liburua aurkitua dugun. Azkenengo asteetako “Ortzadar” hauetan basamortuan zehar bezala ibili gara narratibaren arloan. Ordua ere bazen ondo idatzita egoteaz aparte kilikatuko gintuen lan batekin topo egiteko. Heriotzak sortzen duen erakarpenari buruzko eleberri bizia da. Bizia eta bitxia.

Bakanak dira gure literaturan gai beltzei buruz modu gordinean —eta efektistan, zergatik ez— idatzi diren liburuak. Telebistak eta zineak irudien bidez lortzen duten beldur inmediato hori lortzea ezinezkoa dela uste dugu oraindik. Suspentsea bera ere menperatu egin behar da, noski, ez baita gauza bera irudien bidez edo idatziz ematea. Ipin zenezake hiltzailea ate ostean zain, esan zenezake biktima etxera sartu dela… baina ez duzu eragin berbera lortuko. Aitor Aranak ederto daki mugak non dauden eta beste bitarteko batzuk darabiltza gu harrapatzeko. Izugarriena nekrofiloen galeria bera da. Petsonaiek —bizirik daudenek behintzat— bizitza arrunta eta aspergarria daramate. Itxura batean ez dute burua zuritzeko beharrizanik, errua trauma latzei edo gizarteari egotziz. Hotzak dira. Teknikoak. Zoramen puntu txiki batek bereizten ditu gugandik eta hori da hain zuzen izugarriena. Bizimodu arruntaren azpitik doan unibertsoa asmatzeko nahikoa da, antza, nabardura txiki bat edo desoreka somaezin bat. “Bestelakoen” eta “arraroen” sikologiara hurbiltzeko ahalegin ederra da liburu hau. Zoramen lauso eta berezko bati buruz ari da, benetako hiltzaileen ondoan —agintariak, militarrak,…— ia maitagarria egingo zaizuna.

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak