kritiken hemeroteka

7.603 kritika

Azken kritikak

« | »

Hiztoria lazgarria / Aitor Arana / Txalaparta, 2002

Ezusteko galanta Igor Estankona / Deia, 2002-07-26

Liburu bakan honen jatorrizko argitaraldia Euskaltzaindia eta BBKren artekoa izan zen (Bilbo, 2001) Txomin Agirre Eleberri saria jaso baitzuen urte bat lehenago Aitor Arana legazpiarrak. Orduko hartan pasatu egin zitzaigun guztiz, baina egia esan ez da zaila sariketa hau irabazi duten liburuak ahazturaren apaletan geratzea. Ebazpena eman ondoren ere liburua kontrolatu egin behar da eta normalean ez da horrela izaten. Dena dela lan hau irakurtzeko bigarren aukera bat izan dugu Txalapartaren bitartez.

Titulua berez ez da deigarria gertatzen eta azalaren diseinuak ere izua sortarazteko errazkeria darabilen liburu batena dirudi. Baina hara non gaiari dagokionez ausarta eta idazkeraz arina den liburua aurkitua dugun. Azkenengo asteetako “Ortzadar” hauetan basamortuan zehar bezala ibili gara narratibaren arloan. Ordua ere bazen ondo idatzita egoteaz aparte kilikatuko gintuen lan batekin topo egiteko. Heriotzak sortzen duen erakarpenari buruzko eleberri bizia da. Bizia eta bitxia.

Bakanak dira gure literaturan gai beltzei buruz modu gordinean —eta efektistan, zergatik ez— idatzi diren liburuak. Telebistak eta zineak irudien bidez lortzen duten beldur inmediato hori lortzea ezinezkoa dela uste dugu oraindik. Suspentsea bera ere menperatu egin behar da, noski, ez baita gauza bera irudien bidez edo idatziz ematea. Ipin zenezake hiltzailea ate ostean zain, esan zenezake biktima etxera sartu dela… baina ez duzu eragin berbera lortuko. Aitor Aranak ederto daki mugak non dauden eta beste bitarteko batzuk darabiltza gu harrapatzeko. Izugarriena nekrofiloen galeria bera da. Petsonaiek —bizirik daudenek behintzat— bizitza arrunta eta aspergarria daramate. Itxura batean ez dute burua zuritzeko beharrizanik, errua trauma latzei edo gizarteari egotziz. Hotzak dira. Teknikoak. Zoramen puntu txiki batek bereizten ditu gugandik eta hori da hain zuzen izugarriena. Bizimodu arruntaren azpitik doan unibertsoa asmatzeko nahikoa da, antza, nabardura txiki bat edo desoreka somaezin bat. “Bestelakoen” eta “arraroen” sikologiara hurbiltzeko ahalegin ederra da liburu hau. Zoramen lauso eta berezko bati buruz ari da, benetako hiltzaileen ondoan —agintariak, militarrak,…— ia maitagarria egingo zaizuna.

Azken kritikak

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Natura berriak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Nik kantatu eta dantza egiten du mendiak
Irene Sola

Ibon Egaña

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Javier Rojo

Moskito
Igor Estankona

Aritz Gorrotxategi

Funanbulistaren beldurra
Karlos Gorrindo

Javier Rojo

Miñan
Amets Arzallus Antia

Arrate Beristain

VHS
Oier Guillan

Javier Rojo

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

Javier Rojo

Hiru geltoki lurrun
Galder Perez

Javier Rojo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Javier Rojo

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Artxiboa

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Hedabideak