kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Udazkeneko lorea / Xabier Etxeberria / Elkar, 2012

Zer labankada? Iratxe Esnaola / Berria, 2012-11-18

Liburuak biren artean, alegia, binaka idatzi izan dituzte Zarauzko Etxeberriatar anaiek, Xabierrek eta Martinek. Hiru eleberri badituzte formatu horretan: Itxoidazu Café de Passy-n (2004), Ez dadila eguzkia sartu (2006) eta Arrain Abisalak (2009). Abentura honetara, ordea, Egun denak ez dira berdin lanarekin 2001ean egin zuen bezala, bakarrik abiatu da Xabier Etxeberria (Zarautz, 1974). Liburua zabaldu dut, eta Vittorio de Sica-ren aipua topatu etsaiak zein lagunak bat eta bera garela iradokiz, materia berberaz eginak adiskideak eta arerioak. Unibertsaltasunaren eta batasunaren ikurtzat hartu dut hasieran, eta imajinatu, batasun ideia horri jarraikiz elkartu izan diotela luma lumari anaiek ere. Aipuak, trama amaitzean, beste zentzu bat hartu dit, ordea, ukitu ironikoduna. Baina irakurleari gauzak aurreratzen nabil. Esan dezadan eleberria hiru pertsonaiari egindako jarraipena dela, hiru espazio eta denbora tartekatuz, hiru ahots narratibo diferentez eta kapituluak, txandaka, bakoitzari eskainiz. Egun bakarreko gertakizun nagusia dago erdian, Donostian ospatzen den ezkontza bat eta bertan gertatzera doana. Zerk batuko ditu hiru istorioak, hortaz? Laburrean esanda, bakoitzak gordean duen sekretuak eta sekretuarekiko gogoeta-erabakiek.

Mikel da pertsonaia nagusia, lehenengo pertsonan narratzen duen bakarra, eta berea da protagonismo handiena kapitulu kopuruan ere. Ezkontzan gau bateko abentura bat eduki du Naroa neska-lagunari adarrak jarriz. Kontatzen den hori ez da, berez, oso originala, istorio behin eta berriz kontatua, baizik. Neskarekin duen maitasun harremana monogamiaren mugetara lotua baita, sexuketa arrotzak erruduntasunera lerratzen du, gero gezurrera, eta erredimitzeko nahira, azkenik. Ez du ezer berritik, egia da, baina, aldi berean, topikoa eraikitzen eta errepikatzen jakin du egileak. Intrigari eusten dio, tentsioa gordetzen du, eta Mikelen barrenak ondo deskribatzen ditu. Beste ahots narratiboak harremanaren bestaldean dagoen Naroagana garamatza, Osakidetzako Etxeko Ospitalizazio zerbitzuan langile aritzen dena. Hari buruz dakigu Mikeli gezurra kontatu diola. Bitartean, ama-alaba adinekoei egiten dizkien bisita profesionalek markatzen dute bere errutina narratiboa, eta ama-alaba harreman gatazkatsuarekin batu nahi izan ditu narratzaileak Naroaren zalantzak. Hasieran, testuingururik gabe eta dispertsaturik sentitu dut, baina amaierako ezustearen ostean, atzera begira jarri, eta gorpuztu eta mamitu zait. Triangeluaren hirugarren erpinean Lucia pertsonaia dugu, bigarren pertsona narratzaileak lagundua. Bainuetxe batera joan da ahizpari eskutitz bat idaztera barkamena eskatzeko, iraganean egindakoaz damuturik, errudun. Hiru pertsonaiak gurutzatuz tentsio puntu gorenera eramango gaitu istorioak, baina sekretuek puztu duten globoa zulatzea erabakitzen du azkenean, artez, nire ustez, eta errebelatu gabe geratzen zaizkie pertsonaiei sekretuak, ez hala irakurleari. Maiteak atzetik labankada sartu dienik ez dute jakingo eurek. Zuk bai. Badakizkizu sekretuak eta gezurrak eta euren bizitza aurrera egiten dakusazu, oreka berrian jokaera heroikorik gabe, maitasun harreman ereduen aldaketa proposamenik gabe, aurrera. Informazio ondo dosifikatua, amaiera ironikoa eta egiaren eta gezurraren erlatibotasunaren azpimarra. Atseginez irakurtzen den eleberria duzu honako hau.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak