« Abenturak literaturarekin errimatzen du | Bikoteen bakardadea berriro »

Ez duk erraza, konpai! / Koldo Izagirre / Susa 1995

Kuba, protagonista J. Olaeta / Egin, 1995-07-23

Kazetari euskaldun bat Kubara joan da. Kronika batzuk paratu behar ditu, baina hori aitzakia hutsa da, bere benetako helburua maite duen neskarekin biltzea baita. Ez du, ordea, espero bezain erraz aurkitu eta, ondorioz, harat-honat ibili behar izan du, bila.

Argumentu sinple honetaz —eta batez ere Kubaz duen ezagutza sakonaz— baliatu da Koldo Izagirre Ez duk erraza, konpai! zoragarria idazteko. Nobela-itxuraz, uharte hartako gizartearen erretratu ederra eskaini digu pasaitarrak. Idazle asko baliatu dira Kubaz beren nobeletako protagonisten joan-etorriak kokatzeko, girotzeko. Izagirrek, berriz, Kuba bera bihurtu du protagonista. Horra hor diferentzia.

Izagirrek, hasieran, Kubari buruzko kronika-sorta bat idaztea omen zuen helburu, baina, gero, nobelaren bidetik abiatzea erabaki zuen, batez ere genero hautatu berriak iritziak emateko aukera gehiago eskaintzen ziolakoan. Izan ere, Ez duk erraza, konpai! iritziz beteta dago, inolako konplexurik gabe botatako iritziz beteta gainera. Koldo Izagirre idazle konprometitua da, jakina, eta Kubarekiko duen mirespena ezaguna da. Ez duk erraza, konpai! ikuspuntu solidariotik idatzi du, are gehiago, “maitasunez” ere idatzi duela aitortu du autoreak berak. Baina honek ez du esan nahi akatsen bat nabaritu duenean beste aldera begiratu duenik.

Nobelaren orrialdeetan barrena abiatutako irakurleak hamaika erreferentzia historiko eta literariorekin egingo du topo. Oso aipagarriak iruditzen zaizkigu kubatar eta euskaldunen arteko aspaldiko loturak agerian uzteko helburua dutenak, ez baita ahantzi behar nobelaren protagonista —Izagirre beraren alter egoa— euskalduna denik eta, ondorioz, Kubako gizartea euskal begiekin aztertzen duenik.