kritiken hemeroteka

7.634 kritika

Azken kritikak

« | »

Igelak benetan hiltzen dira / Iñaki Irasizabal / Elkar, 2011

Igelak hiltzen direlako Goizalde Landabaso / Deia, 2011-10-22

Iñaki Irasizabalek (Durango, 1969) idatzitako eleberri labur honek istorio bat kontatu nahi digu, bere herrian gertatu zena eta denok ezagutzen duguna. Denok ezagutzen dugu, horrelako istorioak maiz gertatzen direlako: Nerabe gazte baten heriotza, honek utzitako mina eta mina, eta ondorioak. “Min handia hartu dugu eta nahiago dut horretaz ez hitz egin”. Liburua eskuetan hartu eta berehala sentsazio asko etorri zitzaizkidan burura. Uste dut azalagatik izan zela. Hain da iradokitzailea. Bedartza batean bizikleta abandonatu bat arratsean, horixe da burura etorri zitzaidana. Presa handia zuen norbaitek utzitakoa dirudi, desanparoaren gorrira eroritakoa. Gero izenburua ikusi eta ez nuen jakin zer pentsatu. Igelak benetan hiltzen dira. Aitorpena dirudi, edo zerbaiten berrespena. Eta momentu batean askatutako sekretua dela ematen du. Gustatu zitzaidan, baina ez zidan pistarik eman; izenburuak ez baitu ezeren zantzurik ematen.

Eleberriak kontatzen duen istorioa aski ezaguna da. Herri txiki bat, desagertzen den nerabea, ikerketa bukatutzat ematen da, baina herritarrek ez dute ahaztu, ahaztu nahi badute ere. “Gizarteak, herriko gizarteak talde bezala, egina zuen susmagarrien zerrenda. Egia esan, aurreiritzien lagunek lehendik gaizki ikusten zituztenak zeuden zerrenda horretan, nahiz eta desagertzearekin lotzeko ezer izan ez”.

Iñaki Irasizabalek idatzitako eleberria idatzizkoa da, baina ikus-entzunezkoa izan zitekeen. Izan ere, irakurri eta atoan irudiak datozkizu burura. Lan honek badu narratzaile argi bat, irakasle bat. Irakasleari ez diot zentzu handirik ikusi, esan nahi dut irakasle honen faltan konta zitekeela berdin-berdin istorioa. Agian off ahots baten bidez; hasieratik esaten digu, gainera, aspaldi gertatutako istorioa kontatzera datorrela. “Hurrengo orriotan kontatuko ditudanek gure herriko kronika moduko bat izan nahi dute, garai zehatz bateko nire kronika subjektiboa”. Egia esan, orriotan aurrera egin ahala pentsatzen nuen narratzaileak (irakasleak) izango zuela paper funtsezkoago bat. Izango zuela aitorpenen bat egitekoa. Baina ez. Momentu batzuetan zera iruditu zait: herrian jasotako gertakizun tamalgarria aitzakia zela bere eta Jasone lankidearen arteko istorioa kontatzeko. “Etxebizitzaz lehenengo hitz egin zidan erlijio irakaslea emakume bat zen eta Jasone zuen izena. Esan beharko nuke, baita ere, ez ginela lankide hutsak”. Eta thriller-a ematen digun bitartean Jasonek ama izan nahi duela azaltzen digu, baina berak ez du aita izan nahi. Eta bien arteko termometro sentimentala bilakatzen da istorioa.

Eleberria laburra da, eta bizkor doa kontakizuna. Batzuetan hegan egiten duela ematen du. Pertsonaiak datoz, etorri; eta joan, doaz. Arineketan. Izaro, Tuercas, Martin, Ane, Tomas, Simon dira nerabearen desagertzearen biktimak. Denak dira biktima, baita Jasone eta irakaslea ere. Spray da salbatzen den bakarra, eta txakurra delako da. Bizikletagatik izan liteke, agian bai, baina uda gogorarazi dit liburuak. Uda giroa duen lana dela esango nuke. Hezurdurari dagokionez, istorioak txirikordatzen dira atalik atal. Gurutzaketak argiak dira, eta denak toki berean bizi badira ere, bereizketa garbia egiten da hasieratik. Eta amaieran, berrespena, alegia, igelak benetan hiltzen direla.

Azken kritikak

Suak pizten direnean
Mikel Soto

Irati Majuelo

Xala
Cynthia Ozick

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Ibon Egaña

Poesia, zaurien ukendu
Ainhoa Urien

Javier Rojo

Argiantza
Pello Lizarralde

Mikel Asurmendi

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Arantxa Iturbe

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Nagore Fernandez

Sano erradikal
Isabel Diaz

Aiora Sampedro

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Mikel Asurmendi

Moskito
Igor Estankona

Mikel Urkixo Aierdi

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Amaia Alvarez Uria

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Hedabideak