kritiken hemeroteka

7.399 kritika

Azken kritikak

« | »

Artzapezpikuaren bisita / Adam Bodor (Unai Elorriaga) / Elkar, 2011

Aho bete hortz Iker Zaldua / Gara, 2011-06-25

Aitortu behar dut liburua lipar batean irakurri nuela eta aitortu behar dut azken hitza irakurtzearekin batera ahoa zabal-zabal eginda nuela. Irakurri berri nuena asimilatzea asko kostatu behar zitzaidalako sentsazioa izan nuen berehala eta halaxe da. Egiaz, berrirakurketa lasaiago bat behar dudala uste dut. Zenbait liburu behin baino gehiagotan irakurtzeko modukoak dira eta beste zenbait behin baino gehiagotan irakurri beharrekoak. Bigarren zakuan sartuko nuke hau.

Kontakizuna bera, gertaera, ez da eskuak burura eramateko modukoa, baina mezuz josita dago, irakurlearen garunean pentsamolde bat iltzatzeko asmoa dago, gertakari harrigarrienak hotz kontatzen dira, eguneroko gauza arruntak bailiran irakurtzen dira, baina hurrengo orrialdera iristerako konturatzen zara irakurri berri duzun hori ez dela huskeria eta atzera egiteko premia sentitzen duzu. Berriro irakurtzen duzu eta idazleak gezia bota duela eta ia ohartu gabe jo zaituela ohartzen zara, huskeria modura, hotz, labur esaten duen hori, ez da inolako tontakeria. Mezu batzuk harrapatu ditut, edo hala uste dut behinik behin, beste asko ordea, bigarren irakurketa horretan azaleratuko dira ziur.

Hala ere, eta aitorpenekin jarraituz, onartu behar dut, nire garuna oso itxia egoten dela hasiera batean kontu fantastikoak ikusteko, nahiz eta badakidan fantasia hori maiz, hemen kasu, mozorroa besterik ez dela, errealitatea dagoela fantasiaren larruz jantzita dagoena, alegia.

Hasteko irudizko eremu bat ezartzen du idazleak, Bogdanski Dolina hain zuzen ere, eta bertan kontzentrazio-eremu bat dago. Barruti horretan gaixoak sartzen dituzte, bereziki, biriketatik gaizki dabiltzanak, eta zaindariak eliza-agintariak dira. Zinez, metafora ederra da, eremu itxi bat eta kristautasuna akuiluarekin dantzan.

Agertoki horretan Gabriel Ventuza azaltzen da aita zenduaren gorpuzkiak herritik ateratzeko enkarguarekin, Hamza anaiordeak bidalita, kartzelatik. Bitartean herri guztia artzapezpikuaren bisitaren zain dago, ez dakite noiz etorriko den baina etorriko da.

Fantasia, ironia eta mezu zuzenak, horiek bada, Adam Bodorrek errealitatea mozorrotzeko erabili dituen jantziak. Errumaniako hungariar gutxiengo baten barnean jaio zen eta gazte zela kartzelatu zuten kontu politikoak zirela eta. Teologia ere ikasi zuen, nahiz eta sekula ez zen apaiztu. Argi dago, Artzapezpikuaren bisitan baduela eragina bere bizimoduak. Estiloa, hotza, zuzena eta lehorra, ekialdeko Europako estiloa esango nuke. Ez da alferrikako lerroalderik agertzen, deskribapenak ez ditu loratzen eta elkarrizketak ere ez ditu behar baino gehiago luzatzen; kontrakoa apika, irakurleak behar duena baino laburrago esaten ditu esan beharrekoak eta bizkor goaz orrialdez orrialde, arestian esan bezala, mezu sarkorrak ia hauteman gabe.

Unai Elorriagak itzuli du testua, gaztelaniazko bertsioa oinarritzat hartuta, lan txukuna egin duela iruditzen zait, beti baita arriskutsua itzulpengintzan jatorrizkoari lotuta idaztea, are arriskutsuagoa esango nuke hemen, triskantza nabarmenagoa zatekeen eta. Ez da halakorik, itzulpen txukuna da.

Elorriagak berak esan zuen, lehen aldiz irakurri zuenean, ez zuela ulertu baina liluratuta geratu zela. Ni berrespen horrekin bat nator, neurri batean, baina ez nuke esango liluratu egin nauenik. Berriro irakurri beharko dut.

Azken kritikak

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak