kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Hutseaniko hazkurria / Joxemiel Bidador / Pamiela, 2010

Lekukotza poetikoa Javier Rojo / El Correo, 2011-02-26

Joxemiel Bidadorrek poesiaren arloan egindako lana bildurik agertzen zaigu Hutseaniko hazkurria eta beste izenburuko liburu honetan. Iaz berrogei urterekin hitz zen idazlea eta, liburua agertzea neurri batean omenaldi modukoa dela kontuan harturik, argitaletxeak erabaki du idazlearen azken poemekin batera, 90eko hamarkadan idatzitakoak ere argitaratzea. Aukera ona, beraz, idazlearen planteamenduetan egon diren aldaketak ikusteko.

Liburuak bi atal dauzka. Lehenengo atalean, Hutseaniko hazkurria izenburuari dagokion horretan, idazleak argitaletxera bidalitako azken poemak agertzen dira, idazlearen ezusteko heriotzagatik beraren parte hartzerik gabe argitaratu behar izan direnak. Arauari ez nakion zor daramate poema hauek azpititulu. Bigarren atala izenburuaren eta beste hitzei dagokie, eta bi lan biltzen dira bertan: Andrea eta desgizonaren gauzatzea (1993) eta Garoñoko gatazkaren bart bezperan egin besta isila (1995). Hamabost urte pasatuak dira bi atalen artean, eta denborak aldaketa nabarmenak ekarri ditu idazlearen poema-moldeetan. Lehenengoetan ahozko poesiaren eragina nabarmentzen zen ahapaldi markatuen presentziarekin, eta poesia hizkuntzaren gainean egindako lanketa eta esperimentazioaren ondorioz sortzen zen. Dialektismorako joera nabarmenarekin, hizkuntzan herriaren hitz magikoaren bila zebilela zirudien.

Gaiaren aldetik, historiaren irakurketa kritiko eta ironikoa eskaintzen zen eta akelarre baten dantza zoroak izango balira bezala aurkezten ziren. Azken poemetan hizkuntzarekin esperimentatzeko joera hori moteldu egiten da. Hizkuntza askoz lauagoa da, ahozko literaturaren eragina ia erabat alde batera utzi delarik. Azken poema hauek, bestalde, nitasunetik sortzen diren poemak dira, egilea bere identitatearen bila dabilen aldetik. Nia hanpatuta agertzen zaigu poema hauetan, eta bere burua inguruan kokatzerakoan, inguru horri kontrajarrita agertzen zaigu. Edonola ere, niaren eta inguruaren apurketa hau ez da erabatekoa, poetak bere ni hori inguru horretan egokitzen saiatzen baita, horretarako eszeptizismoa derrigorrezkoa bazaio ere.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak