kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Hamazazpikotan / Karlos Linazasoro / Elkar, 2010

Haikuen bilduma Javier Rojo / El Correo, 2010-06-05

Uste dut noiz edo noiz komentatu dudala, baina errepikatu egingo dut badaezpadan: Karlos Linazasorok literatura deitzen den gaixotasun bat dauka, idaztera behartzen duena. Batzuetan iruditzen zait gogoz kontra ere aritzen dela literaturan, ezinbestez, idazteari uzteak heriotza ekarriko balu bezala. Xerezaderen sindromea, alegia. Honek ondorio txar bat eduki dezake, zeren behar horrek bultzatuta idaztean bere ibilbideak nahiko irregularra baitirudi. Oraingo honetan poema liburu bat aurkezten du, Hamazazpikotan izenburua daukana. Haikuak bildu ditu liburuan, eta hortik izenburua. Izan ere, idazleak ahalegin aipagarria egin du haiku hauek neurri tradizionalaren arabera gauzatzen, hau da 5/7/5 neurrikoak egiten, poema osoa hamazazpi silabatara ekarriz. Haikuak minimalismo poetikoaren adibiderik behinenak direla esan daiteke, lerro gutxiko halako poema batean obra osoa eskaini behar baita. Horretarako, mendebaldeko poesian ohikoak diren baliabide gehienak, erretorika alegia, alde batera utzi behar dira, poema hitzetatik soilduz, poema ia hizkuntza-euskarririk gabe utziz. Poemaren mugan gauzaturik ikusten dugu haikuan, poesia hitzetan ez, baizik eta hitz biluztu horiek sortzen dituen inpresioan aurkitu behar dugularik. Behaketa eta sintesia behar dira, begiraleak eta begiratutakoak bat egiten duten puntuan kokatzen garelarik.

Liburu honetan Linazasorok hiru multzotan sailkatu ditu haikuak. Lehenengoan haikuetan gehien agertzen zaigun ikuspuntua eskaintzen digu, naturalezaren behaketan oinarritzen baita. Bigarrenean aldez edo moldez maitasunarekin erlazionatuta dauden haikuak agertzen zaizkigu. Hirugarren saila denboraren igarotzeaz aritzen da. Laburbilduta, naturalezak, erosak eta tanatosak osatzen dute haiku hauen oinarrian dagoen triangelua.

Lehen esan dut Linazasororen ibilbidea nahiko gorabeheratsua izaten dela. Liburu hau bere idazlan interesgarrienen multzoan kokatu behar dugu, haikuaren izaerari erreparatu eta errespetatzen jakin baitu.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak