kritiken hemeroteka

7.044 kritika

Azken kritikak

« | »

Etxe hutsean / Karlos Linazasoro / Alberdania, 2009

Etxe hutsaren samina Patxi Sarriegi / Deia, 2009-07-25

Aita eta amaren heriotzek idazlearengan eragindako nostalgia Karlos Linazasororen azken poesia liburuan nagusitzen den sentimendua. Gertakari latz batetik abiatuta, idazketa prozesu mingarria sumatzen zaio etengabe egileari. Gurasoen etxe hutsaren errepasoa egiten du bertan, gelaz gela, objektuz objektu, betiko galdutako mundu oso bat berreskuratu nahiko balu bezala: Amatxoren erretratua, horma erlojua, liburutegia, olivetti zaharra, aterkiontzia, sei ohe, txorimaloa, kulunkaulkia, ezkontza eguna, argazkiak… Poema neurtuak erabili ditu horretarako, haikuak, sonetoak, lirak, serbentesioak… abesti traza dute olerkietariko askok.

Olerki hunkigarriak dira oso, oroitzapenez beteak, bizipenen erakusgarri. Begiratu pausatuak dira, halaber, halakoxea ere sentitzen duen samina: “Harreran, hormatik zintzilik / amatxoren erretratua. / So dago begira, isilik / urrun darabil lo geldoa. / Begira gelditu natzaio / irria hortzetan, soraio, / denbora hegatu deino. / Amatxok sehaskan hartu du / eta aire eztitan mukuru / denbora eman dio, eta musu”.

Hustu egin da poeta olerkiotan, erabat biluztu da olerkion idazketan. Bakardade eta tristura adierazpen bihurtu ditu hitzok, oroitzapen txinparta etengabeek hartara eraman dute. Iragana berreskuratzean orainarekin topo egin du, oharkabean, oroimena berreskuratzeko ezinbestekoa: “Gaztaroan, horma eta armairuetan / ezkutatzen nintzen, isil-isilik / eta esku-argiaren ihintzetan / ipuinak nituen leitzen, goserik. / Hantxe pasatzen nituen larunbat / eta igandeak: konpainian beti / zuloan bizi baitzen bikingo bat / bi indio eta lau bakero goseti. / …han dragoi eta mamuak jabe ziren / geure bihotz, irri eta beldurrena / … Amak zioen, kezkatik kezkara:/ kontuz munstroekin, badaezpada ere!”.

Olerki irakurgarriak dira oso, intimoak, esplizituak, benetakoak… hunkigarriak, horixe poetaren ahalegina. Heriotza presente egon arren, bizia transmititu nahi dute olerkiok, bizitzak aurrera egin dezan. Horren lekuko ugari dira liburuan, olerkiok irakurriaz batera poetaren bakea eta bizinahia etengabeak dira, olerkiok oroitzapenezko begirada lausotuak dira, iragan gaurkotua. Azken batean, etxe hutsaren hustuketa inkontzientean guztiz inplikatu da autorea, ahalkea sentitzeraino; olerkiok idatzita, berriz, zama handia utzia du poetak, heldutasunez aurrera begira sortze lanari ekiteko prest da olerkaria, bere huts-minaren zauria sendatua azkenean.

Azken kritikak

Erreka haizea
Sonia González

Aiora Sampedro

Bakartasunaz bi hitz
Filipe Bidart

Aritz Galarraga

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Hasier Rekondo

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Alex Uriarte Atxikallende

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Estibalitz Ezkerra

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Mikel Asurmendi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Peru Iparragirre

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Ibon Egaña

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Roberto Moso

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Amaia Alvarez Uria

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

Aiora Sampedro

Bioklik
Asel Luzarraga

Iratxe Esparza

Artxiboa

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Hedabideak