kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Intimitatea / Hanif Kureishi (Harkaitz Cano) / Txalaparta, 2008

Esanak esan Beñat Sarasola / Berria, 2008-11-30

Emakumezkoaren genero berdintasunaren aldeko borrokaren ondorioz etorri omen da gizon garaikidearen nora eza. Gizona, orain gutxi arte edukitako familia nahiz gizarte posizio eta botere pribilegiatua ahulduta, jokoz kanpo geratu da, helduleku ziurrik gabe. Gaur egun sarritan entzuten diren ideiak dira honako hauek, eta Intimitatea nobelako protagonistak, Jayk, balizko nora ez hori argi asko adierazten duela esango nuke.

Bere emazte Susan eta haurrak uztekotan da Jay, eta lagun duen Victorren etxera alde egin aurreko orduetan, bere bizitzaren errepasoa egiten du. Hala, bereziki, Susanekin osatutako erlazio eta familia bizitzaren krisiaren azalpena, Jayen azalpena, da liburu hau. Horretarako, testua behin eta berriz burutzen diren analepsien bidez bilbatua dago, denboran atzera-aurrera eginez, bikotekidea eta semeak utzi aurreko orduetatik iraganera, eta alderantziz. Hasieratik dago presente Jayk berak baino ezagutzen ez duen familiaren patua, alegia, denbora gutxiren buruan, etxea utziko duela: “Gaurik tristeena da hau, banoalako eta ez naizelako itzuliko”, halaxe hasten da Intimitatea.

Ni indartsu batek idatzita, duela gutxiko beste itzulpen batekin konparatzearren, Marie Darrieussecq-en Tom hil da nobelako ni narratiboarekin erkatu liteke. Idazkera intimioa, eguneroko baten antzerakoa, apur bat osatugabe, hari sendo gabekoa. Seguruenik bat-batekotasun eta gertutasuna lortzea helburu zuen Hanif Kureishik, irakurlearen belarri ondoan jartzea nolabait, baina aitortu behar dut idazkera eten hori dela kontakizun honetan gutxien gustatu zaidan aldea.

Dena den, nobelako puntu funtsezkoena, arestian aipatu legez, Jayren egoera emozional lazgarriaren adierazpena da. Badirudi Susan eta bere arteko harremanak hondoa jo duela, cul de sac batean aurkitzen da Jay, bere berezko izaera goibel depresiboak bultzaturik —argigarria da, eta psikoanalistak bagina, akaso, erabakigarria, haurtzaroan bere gurasoekin izandako erlazio eta etxe giroa—. Narratzailearen porrot sentimental hori da hasieratik amaiera arte lantzen den gaia. Alde horretatik, idazketa eta generoaren inguruko ohiko aurreiritziak —laburbilduz, gizonezkoek gudarien borrokak kontatzen dituzte; emakumezkoek, beren sentimendu intimoenak— kolokan jartzen ditu testuak, halaber, mundu intimo hori sakontasunez eta konplexurik gabe kontatua baitago (esaterako, hor daude Jayk prostatarekin dituen arazoak). Bestetik, porrot sentimental horren hustasuna da ezaugarri interesgarrienetakoa. Izan ere, Jay eta Susanen arteko harremanaren inguruko xehetasun ugari ematen baditu ere, Jay ez da maitasunak eta zorionak zergatik ihes egin dien zehazki azaltzeko gai. Ezinegon horren atzean ez dago adulterioa (hori, kasu honetan, ondorioa da), ez dago, antza, lan arazoa; ezinegon horren kausa beste zerbait da, zehazgabeagoa, eta lotuagoa dagoena goian aipatutako gizon garaikidearen krisialdiarekin. Jay gizon nahiko arrakastatsua izanagatik (gidoigilea da, etxe eroso batean bizi da), ez du topatzen ezer pizgarririk bere bizitzan. Nina amorante ohia zen halakorik ematen zion bakarretakoa, baina hura ere galdu du. Haurrak ere hor daude, baina, aitortu duenez, alde egin aurreko azkeneko hilabeteetan sentitu du benetan eurenganako maitasuna: “Duela oso gutxi baizik ez naiz umearekin maitemindu”. Eta jada beranduegi da.

Hala ere, egon badago itxaropenerako tarterik. Galdu du emaztea, laster galduko ditu haurrak, galdu du amorantea… Etsipena al da geratzen den bakarra? “Esanak esan, sinesten dut maitasunean”.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak