kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Gaitajolea / Txema Arinas / Hiria, 2007

Eroak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2007-10-12

Musikarien artean gabiltza, antza denez. Musikarien herría gara eta musikariei buruzko literatura egiten duena. Soinujolearen semea joan zen eta gaitajolea etorri. Ez dut txantxetan esaten. Txema Arinasen liburu honek okerrena daukana edizioa da. Baina edizioko akatsak gainditu edo, nolabait, saihestu ondoren, geratzen den irudipena ez da oso txarra. Egileak ezagutzen ditu narrazio-teknikaren trikimailuak, badaki historia kontatzen. Eta kontatzen du, txukun samar, teknikari dagokionez. Erabiltzen duen euskara, liburu honetan bederen, jantzia da, jasoa ere bai, edo behintzat jasoa izan nahi du pasarte géhienetan. Bizkaieraren munduko hitzak lexikoan sartu izanak lagundu egiten du, horretarako, bizkaierak, beste euskalkiak baino dotoreagoa ez bada ere, dotoreziaren irudipena islatzen du, eta ez da gutxi.

Historia politikoa kontatzen du Arinasek, bakarrizketa moduan. Horretarako, alegia bakarrizketarako, hitanoa erabiltzen du. Hitanoak, izan ere, indar handia du komunikaziorako, euskaraz jakina. Hurbiltasuna adierazteaz gainera, hurbiltasun hori zehaztu egiten du, azpimarratu, azaleratu. Baina hitanoa, gurean, konplikatua da, eta ongi erabiltzen ez bada, erori egiten da, alferreko gauzak erortzen diren bezala. Hori gertatu zaio testuari. Testu luze bat hitanoa erabiliz idaztea ez da erraza, esan bezala, ohiturarik ez bada, eta badakigu ohitura hori ere galduz doala, gure artean, beste ohitura asko bezala. Bi lehengusuei eta beren egoerei buruzko historia kontatzen du Arinasek. Elkartuta bizi, ziren, harik eta banatu ziren arte. Banaketan zerikusia izan zuen lehengusu bati Jaurlaritzako ateak zabaldú izanak, eta, atea irekita ikusirik, handik zehar abiatu izanak. Lehengusua, oso gora iritsi da, buruaz beste ezertaz pentsatzeke, jakina, ohikoa hori ere; besteak erabiliz saioan, hori ere ohikoa, zertarako engaina.

Kaltetuta suertatu den lehengusua eroetxean dago. Haren buruak jasan izan du bestearen igo nahiak ekarritako kalteak. Eroetxea, ez dut zalantzarik, gure literaturan dagoen tokirik ibiliena eta erabiliena da. Horrek ez du esan nahi idazleak ero bihurtzeko arriskua dugunik, baina idazleen irudimen beti oparo eta hezean eroetxea hain gertu eta hain presente denean, zerbait erotzen ari zaigun seinale, froga eta zigilu da.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak