« Elkarrizketak eta solasak | Saski-naskia »
Abestitzak eta poema kantatuak / Xabier Lete / Elkar, 2006
Xabier Leteren oihartzunak Joxe Irigoien / Deia, 2007-10-02
Xabier Letek kantatu dituen eta kantatu dizkioten abestien hitzak, abestitzak, eta poemak kantatuak jasotzen dira liburuan; Xabierrek musikatzeko sortu dituen piezak. Letragile bezala izan duen bilakaera ere islatzen da liburuan zehar. Gaztetan sortu zituen letrak kezka sozialaren ingurukoak ziren, umoretsuak askotan, ironikoak gehienetan, ausartak beti, Xabier Lete ausarta izan baita bere letrak eta kantuak egiterakoan. Geroagoko letretan kezka existentzialak agertzen dira, bizitzari eta heriotzari buruzko hausnarketak; eta azkenaldikoetan pesimismoa eta etsipena bizitzaren aurrean, pentsamenduaren aldetik beti ere, eta horren aurrean maitasuna, errukia, Jainkoarekiko gogoetak…
Xabierrek, ordea, beti jakin izan du bere poetika eransten ukitzen zuen gaiari, zeinahi zela ere. Liburuaren hasieran, Xabier berak idatzitako sarrera bat dator, aitzinsolas bat, “Musika batzuk bizitzaren hitzei” izenburua duena.Euskal musikaren erreferente garrantzitsua da Xabier, euskal musikari berritua eman zion “Ez dok amairu” taldeko sortzaile eta eragiletako bat izateaz gainera, bere ibilbide pertsonala egiten jakín baitu. Eta bere itzala gaur egungo musika taldeetaraino luzatzen da. Xabier Letek hogeigarren mendeko gizakiaren kezkak zituen, baina ongi iritsi da hogeigarren mendearen hondarretara. Bera izan da poetikoki hobekien jaso dituena belaunaldi jakin batzuen biziera, pentsaerak, kontraesanak… Baina bere mezua hogeita batgarren menderaino heldu da, eta sortuz doazén musika talde gazteek haren letrak abesten jarraitzen dute.
“Musika batzuk bizitzaren hitzei” aitzin-solasean errepasoa ematen dio bere bizitza musikalari, zergatik hasi zen kantatzen, eta bere kantu eta kantu-sorta bakoitzaren historiatxoa kontatzen digu, zer testuinguruetan sortu zen, testuinguru pertsonala, soziala, pentsamenduarena… eta bestelako jakingarri eta bitxikeriak ere eskaintzen dizkigu berezko duen grazia eta bizitasunarekin.
Liburuaren azken partean bi elkarrizketa mamitsu datoz, eta hor bere gogoetak, kezkak, kontradizioak, beldurrak eta bestelako sentimenduak sakon aztertzen ditu.
Liburua testigantza bat da, gure poeta eta kantari kuttunen eta maitatuenetako baten aitortza eta hustutze bat. Oles, Xabier!
Izen baten promesa
Hedoi Etxarte
Joxe Aldasoro
Zahartzaroaren maparen bila
Arantxa Urretabizkaia
Aiora Sampedro
Aizkorak eta gutunak
Edorta Jimenez
Mikel Asurmendi
Amorante frantsesa
Miren Agur Meabe
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Oroi garen oro
Beatriz Chivite
Maialen Sobrino Lopez
Ahanzturaren aingerua
Maja Haderlap
Asier Urkiza
Espekulazioak
Arrate Egaña
Nagore Fernandez
Dena zulo bera zen
Eider Rodriguez
Txani Rodríguez
Azken batean
Lourdes Oñederra
Mikel Asurmendi
Auzokinak
Gorka Erostarbe
Maddi Galdos Areta
Esker onak
Delphine De Vigan
Irati Majuelo
Meditazioneak gei premiatsuen gainean...
Martin Duhalde
Gorka Bereziartua Mitxelena
Urte urdin ihesak
Jesus Mari Olaizola "Txiliku"
Hasier Rekondo
Emakume oinutsa
Scholastique Mukasonga
Maialen Sobrino Lopez