kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Akaso / Juan Garzia Garmendia / Erein, 1987

Akaso Xabier Mendiguren / Argia, 1988-02-14

Joan den Abenduko Durangoko azokan ateratako liburuekin bueltaka gabiltza oraindik ere; hauxe dugu han agertuetako bat eta orduan irakurria izaki gaur egun oroitzapen garbi garbia ez baldin badugu ere, orduko inpresioen berri ematen saiatuko gatzaizkizue.

Ipuin liburua dugu hau, eta ona gainera. Oso ona ere esango genuke, egile honen lehenbizikoa dela kontuan hartuz gero kazetaritzan-eta aurretik jarduna izan arren. Baina liburuko lau ipuinek nork bere izaera eta nortasuna dutenez, eritzi orohartzaileak bota baino hobe izango dugu banan bana komentatu.

Luzeena, ia liburuaren erdia hartzen duena iruditu zaigu guri politena, nabarmenena. Pernixio du izenburu eta iazko “Ignacio Aldecoa” saria eskuratu zuen. Gogoratzen zait ipuin luzea edo nobela laburra edo zer ote zen ibili zirela esaten nonbait eta noizbait. Generoen saltsan ez nuke sartu nahi baina luze-laburrez neurri juxtua ematen duela esango nuke. Erritmoaren baitan baitago kontua, eta horretan bete-betean asmatu du; tangoarekiko lilura ez da alferrikakoa eta.

Hilarion Basabe soldaduskarako inutila eman zutenekoa da lehenbiziko ipuina. Egilearen militantzia politikoa ezagututa, bati burura lekioke antimilitarismo eta pazifismo guzti horiek ez ote diren azken ordukoak, eta beraz interesatuak. Baina burutazio marjinal hori bazter batera utzita ondo burututako narrazioa dugu: ona da kontaerako bi denboren artean egiten den banaketa, saltoak, eta ona eta interesgarria euskara batua eta eskualdekoa txandakatzeko modua. Ezaugarri hau Pernixio ipuinean ere nabarmena da, eta esango nuke beste komunikabide batzuetan arazo arantzatsua bada ere literaturaren baitan razionaltasunaz ari dela konpontzen.

Azpimarratzea merezi duen beste ezaugarri bat umorea litzateke, eta horrekin batera ustekabeko bukaerak burutzeko joera. Aurreko bi ipuinetan bezala nabaria da tasun hori Bele jolasak izenekoan. Praile kolejioko ume garaiak agertzen dira honetan, eta “Literatur Gazetan” agertu zenean esan nuen bezala, pretentsio haundiak dituen arren —edo beharbada horrexegatik— ez zait iruditzen guztiz ondo gauzatu dituenik.

Petiri-Landako kusoa izenekoan oso bestelako erregistro batean dihardu, kutsu herrikoiko fantasia alortzat harturik, ipuin txit polita borobiltzeko.

Liburuaren amaieran egileak ezarritako epilogoa dator, prentsarako egindako zutabe batetik hartua, eta hasieran Anjel Lertxundiren hitzaurrea: hau ere ona, ipuinei buruzko pista anitz eta interesgarriak ematen dituena; Anduk ikutzen ez dituen puntu batzuk jorratu nahi izan ditut hemen, trakeski bada ere.

Juan Garziak narraziogintzan segituko duelako esperantzan geratzen gara beraz, balio duela erakutsi baitigu.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak