« Derrotaren fabulak | Bertso-paper printzatuak »

Krokodil bat daukat bihotzaren ordez / Itxaro Borda / Susa, 1986

Krokodil bat daukat bihotzaren ordez Iñaki Camino / Argia, 1986-07-20

Oso erraztu digu lana Itxarok oraingoan, bere poesian azaltzen den mundua erabat anitza delako, eta edozein hariri tira egin dakioke. Guk hiru hariri eginen diegu tira. Gure subjetibitatean, ez da maila oneko poesia, baina ez gara orain horretaz mintzatuko.

Aresti ezkeroztik, nehork ez du horrenbeste ausardiaz inguruko giro kulturaleko jendea salatu Itxarok bezainbeste. Konformismo tradizionalari eraso egiteko aski adrenalinarik ez du atxematen gure idazleak, ohorearen tenplo segurretan daudenei zafrada beroa ematen die. Zentzu honetan, Itxaroren lana poesiaren mugatik testimonialismo hutsera hurbiltzen da maiz askotan. Protesta giro honi loturik dira Ipar Euskal Herriaren murgiltze giroa salatzen duten hainbat poema, “douce France”-ren kontrakoak barne.

Bigarrenik, espazioaren eta hainbat sendimenduren kontradikzioneak aita litezke. Leku anitzek sortu indar bitalaz gain, burruka dugu idazlearen baitan, jazz club-ak hiriaren gauean, eta artoak ernatu Amikuzeri egin kantua, herriko xara eta iraztor gorrisken abesti minkorra udazkenean eta Baionako kale kantoietako gauak. Sendimendurik aurkakoenak maitasunezko olerkietan dira ageri, nitasun hautsiaren mingostasunez emanak.

Ezin betezko amets eta desioak, poesia erabat negatiboa errotik, “ezaren geltoki desolatu”z eta “bakardade beltzez” beterik; laborantxan ari den herriaren esku zimurrek sortu herra, herriko prolema eta zaurien geriza madarikatua madarikatuz; bibentzi hautsiekin egiazki jokatzeko den mendreneko beldurrik gabe; euskal kulturaren panorama bitxia azalduz.

Eskertzekoa da hainbeste ausardia, beste norbaitek beste aipagai batzu atxemenen zituen hain segur.