kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Antologia / Joan Salvat-Papasseit (Koldo Izagirre) / Pamiela, 1995

Joan Salvat-Papasseit Amaia Iturbide / Euskaldunon Egunkaria, 1996-05-11

Pamiela argitaletxeak Marulanda sail berrian Joan Salvat-Papasseit poeta kataluniarraren antologia bat argitaratu du. Edizioa Koldo Izagirrerena da, beraz, poeta batek beste poeta bati egina, poeta baten lana hobekien ulertzen duena beste poeta bat izaten baita.

Poemok topikoen baztertzaile, aurreiritzi bakoak dira eta berritasunaren asmatzaile, orijinalak, iturri fresko eta garden batetik isuriak. Koloreak dauzkate, usainak, geometria eta ukimena. Beren airera zebiltzan ibaiak ziren J. Salvat-Papasseiten oinak, autodidakta eta proletario batenak, klasikotasun eta akademizismoaren janzkera zurrunetatik kanpokoak; bere eskuak kaligramen egile bilakatu zitzaizkion, jolasgarriak, egunerokotasunaren errealismoa batetik eta bestetik, erotismoa moldatzeko eta modelatzeko tresnak, arrailtsuak (langile, eta, era berean, poeta bati dagozkionak, minaren minaz zeharkatuak) eta arraiak (bere patua bideratzen jakin zuena edo, bestela esanda, patuari obeditzea erabaki zuena, oinazeak eta gainontzeko amargurak ahalik eta ondoen ekidinez); bere begiak egunerokotasunaren hitsa argazkitzeko kamarak ziren, hiriko marrak, formak, lan-tresnak, paisajea eta paisanajea jaso eta jazotzekoak. Bach-en fuga baten oroitzapena poemak horrela du amaiera: “Zirkuko izar hexagonal koloredunak munduaren sintesi guztiak biltzen ditu” (25 or.).

Maitasuna konplexurik gabe kantatu zuen: amodioa eta ardoa, amodioa eta larrosa. Erotismoaren gorazarrea ere xume eta doi eskainia, bere neurriaren jabe zen poeta baten araberakoa.

Eta ironia-zirrizta, Eguberri poema honetako bertsootan bezala: “Bihar mahaian jarririk ahantzi eginen ditugu pobreak / —eta garen bezain pobreak—/ Jesus jaioa izanen da / Behatu eginen digu une batez postreetan / eta behatu ondoren negarrari emanen dio” (27 or.).

Joan Salvat-Papasseit poeta oro bezala bere ametsetan errege izan zen eta errealitatea ukitzean eskale. Poeta oro bezala derrotatua, baina ez bentzutua.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak