kritiken hemeroteka

7.730 kritika

Azken kritikak

« | »

Girovago / Joseba Urizar / Eusko Jaurlaritza, 1993

Harginaren eskua Edorta Jimenez / Euskaldunon Egunkaria, 1993-05-16

Olerkigintza omen da literatur generoen artean ulertzen gaitzen egiten dena. Nik nire aldetik, zail egin, ulertzea bera barik, olerkiaren barruan sartzea egiten dela uste dut. Bada, asteon hona ekarri dudan “Girovago” liburu honetan ere giroan sartzean ala ez sartzean datza gakoa. Barruan sartzen denari liburu eder, bitxi eta iradokor baten aurrean dagoela begitanduko zaio, neuri egin zaidan bezala.

Joseba Urizar Irazabalek “Girovago” izeneko hau zehatz eta doitasunez landuriko artefaktuz —zer besterik da poema?— bete du. Nekatu egin du Urizarrek eskua, hargin jeloskorraren pare, hemengo bakoitza lantzen, zeren poemarik gehienak laburrak izanik ere, zenbatetan ez ote dituen ikutu eta berrikutu antzematen baitzaie. Poema laburrago, egin beharreko lana ere gaitzago, halaxe izaten da askotan.

Bestelako lanik ere hartu du Joseba Urizarrek “Girovago” honetan, alegia, poemen erritmoa ikaragarri zaindu du, horretan musika barne muinetatik dariela esan baitezaket. Musika, izan ere, erritmoen dekodifikatzea ere badelarik, desmihiztatu egin ditu bere hizkerazko osagarriak olerki batzuetan, motorraren ederra erakusteko piezak eskuetan banan banan hartzen dituen mekanikoaren eran. Piezetan distirant isladaturik, irudikapenetan bezala, lehenago izan diren poeten eta egilearen oinek ikutu dituzten herrietako argi-isladak ageri dira liburuko poemetan, gazteleraz, latinez, italianoz…, Joseba Urizarri hitz-jarioa, besteoi legez, euskara ezezik erdara bat edo bestez ere baitatorkio. Bekatu larriegia ote?

Ostera, liburu askoren penitentzia izaten den Instituzio Publikoren batek argitaratzea honi ere suertatu zaiolarik, irakurlea bera saiatu beharko nola edo hala bilatzen.

Azken kritikak

Isiltasunaz hunatago
Jose Angel Irigaray

Mikel Asurmendi

Bidaia (h)ariketak
Oihane Zuberoa Garmendia Glaria

Igor Estankona

Lilurabera
Yurre Ugarte

Aiora Sampedro

Euskal literatura itzuliaren egiturak eta islak 1975-2015
Miren Ibarluzea

Javier Rojo

Erbesteko gutunak Victor Hugori
Louise Michel

Irati Majuelo

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Hasier Rekondo

Panpina
Erika Olaizola

Javier Rojo

Etxeko urak
Leire Bilbao

Nuria Cano

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

Ibai Atutxa Ordeñana

Abaro
Itxaro Borda

Aiora Sampedro

Odolik gabe
Alessandro Baricco

Nagore Fernandez

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Javier Rojo

Naparra, kasu irekia
Jon Alonso

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Hedabideak