kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Edo zu edo ni / Ixiar Rozas / Erein, 2000

Denboraren indarra Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2000-12-16

Ixiar Rozasen lehen eleberria dugu. Ausarta bat egituraz nola gaiaz; hala esango nuke behintzat. Lehenari dagokionez, egituran alegia, ez da lineala, ezta zirkularra ere: Ez du zerikusirik kanpoko denborarekin, erlojuaz neurtzen den horrekin, erlojuak bizi dela sinestarazten digunarekin hain zuzen. Beste denbora klase bat da, barnekoa oso, intimoa, baina ez da poetek adierazten duten hori, ez da bihotz taupadek ahalbideratzen duten hori, ez da sentimenduek iristen duten hori. Beste denbora klase bat da, hemen, munduan dagoena, baina era berean mundutik desagertzen dena. Izan ere, batzuetan denbora hori, nobelako denbora, denbora eza baita. Da eta ez da. Nola adierazi?

Denborarena da niri gehien gustatzen zaidana nobelan. Pertsonaiaren indarra eta kemena ahazteke. Graciana Barrenetxea (G.B), emakume adinean sartuxea, bere bizitzaz baste egin beharrean, bere bizitza aldatzea erabakitzen du. Edo zu edo ni, non besterik ez da finean, norberak erabakien aurrean norberaren interesak eta desioak zaindu behar dituela baino. Nobela, bestalde, detaile txikiz josita dago, fantasia txikiz, misterio txikiz, barne deskripzio txikiz, politak batzuk. Esan daiteke nobelaren idazketak, zeharbidez gehienetan, errealitate lainotsuetara eramaten gaituela, esaten dena gertatzen dela, errealitatea eta ametsa, edo irudipena behintzat, biak bat direla adierazi nahian edo. Horregatik ematen du behin eta berriro ari zaigula historia bera errepikatzen, edo historia bera agertzen zaigula kamara motelean bezala, alde guztietatik inongo arazorik gabe harrapa dezagun.

Horrek noski, erritmo motela ematen dio testuari. Horri erantsi behar zaio testuaren nolabaiteko hoztasuna, propia bilatua, eta ez beti merezia.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak