kritiken hemeroteka

7.730 kritika

Azken kritikak

« | »

Hauta-lanerako poemategia / Gerardo Markuleta / Erein, 1999

Egutegia balitz bezala Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2000-01-22

Nik, egia esan, egutegi bat balitz bezala ikusten dut. Egunero, hotz egin ala bero, euria egin ala eguzki izpiak galdatan erori, idazten diren gauza txikien bilduma balitz bezala. Lehen poemak ematen du diodana sinesteko aitzakia: “Orriotan kanpoan/ baino epelago dago”. Poetak ez baitu askotxorik behar pozik egoteko: orri txuri bat, idazteko zerbait, begirada nonbait galdua, pentsamenduak harat-honat zikoinak balira bezala hegan, ihes egiten duten irudiak harrapatzeko sareak; ezer gutxi alegia.

Izenburua ironikoa da edo nolabaiteko ironiaz hartu behar. Horretaz gainera, badira poema batzuk, ironiko samarrak direnak. “Maitemin Ariketak” izeneko sailean, batez ere; amodioren zauriak sendatzeko modu bakarra distantzia jarri eta irribarre (edo barre ozen) egitea baita. Dena dela, bada txiste itxura duen poemarik ere. “Tristitia Post Coitum” izenekoa hain zuzen. Txiste moduan ere oso txarra da, baina tira. Eguneroko kontuei buruz idazten duenean hartzen du Markuletak poeta moduan duen benetako tamaina. “Mineriak” sailekoak benetan dira gogoangarriak, barne saminak gora bultzaturik sortuak baitirudite. Biribilak dira: “Lurraren biribila/ hain urrutira joan nahi/ eta bueltan hator”. Sakonak dira, “Gaurko Eguna” esaterako. Sentimendu haundiz idatziak dira, “Aita zenarena” esaterako, liburuko poemarik ederrena nire ustez: “Hil egin da gure aita./ Egunero errepikatzen da haren ausentzia/ etxe hustuan”. Zaila da gehiago esatea hitz gutxiagorekin.

Baditu gure herri zahar honen egoera politikoak eta zenbait ohitura txarrek (aurkaria hiltzekoa tarteko) eraginiko poemak ere. Eta baditu poesia zer den adierazteko idatziriko zenbait poema. Soberako saioa, nire ustez. Badu, bukatzeko diot, Markuletak, ofizioa, eta liburua, bere argi-itzalekin, irakurri beharreko horietakoa da, gero eta beharragoa baita poesia mundu hits goibel honetan.

Azken kritikak

Isiltasunaz hunatago
Jose Angel Irigaray

Mikel Asurmendi

Bidaia (h)ariketak
Oihane Zuberoa Garmendia Glaria

Igor Estankona

Lilurabera
Yurre Ugarte

Aiora Sampedro

Euskal literatura itzuliaren egiturak eta islak 1975-2015
Miren Ibarluzea

Javier Rojo

Erbesteko gutunak Victor Hugori
Louise Michel

Irati Majuelo

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Hasier Rekondo

Panpina
Erika Olaizola

Javier Rojo

Etxeko urak
Leire Bilbao

Nuria Cano

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

Ibai Atutxa Ordeñana

Abaro
Itxaro Borda

Aiora Sampedro

Odolik gabe
Alessandro Baricco

Nagore Fernandez

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Javier Rojo

Naparra, kasu irekia
Jon Alonso

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Hedabideak