kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Hontzaren orduak / Jesus Maria Olaizola Txiliku / Elkarlanean, 1999

Heriotz-aldarri Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1999-04-17

Lau ipuinez osatua dator liburua: “Hontzaren orduak”, “Adur gaiztoa”, “Bentara noa, bentatik nator”, “Hontza uluka”. Anjel Lertxundiren hitzaurrea dakar, baina ez da ipuin. Txilikuren honetako azken ipuinean daude, nik uste, liburua ulertzeko lagungarri duten zenbait ezaugarri. Hilketa odoltsu bat suertatu da eta epaileak itaunketa egiten die bere iritzian susmagarri direnei. Guztiek aipatzen dute hilketa egunean entzun zutela hontza uluka. Irakur dezagun: “Gure amama zenak esaten zuen hiru bisitarik izutu behar dutela lrstau baten bihotza: pinpirin beltzak, txakurraren gaueko intziriak eta hintzaren uluak”.

Hontzaren uluak norbaiten heriotza iragartzen du. Sineskeria zaharra da, gaur egun inork gutxik (edo inork ere ez) sinestuko duena. Hala ere, hau ez da sineskeriei buruzko liburua. Liburuko pertsonaiak hiritarrak dira gehienak (hiritarra da Gipuzkoako biztanlea), baina erroak mendian edo baserrian dituzte ia denek. Mugako jendea da, hiritartasunaren pentsakera erabat onartu ez duena. Iraganetik gordetzen dituzte ohitura atabikoak: ehiza esaterako. (Lau ipuinetatik bik ehiza-kontua dakarte.) Ez dut ehizaren esanahi psikologiko eta sozialaz hitz egingo, horretarako nirea baino iritzi kualifikatuagorik asko baitago bazterretan. Esango dut, hori bai, liburua bera dela hontzaren ulua halakoa: norbaiten heriotza iragartzen du. Uluak ematen dio doinua liburuari.

Izan ere, hilketa batez amaitzen da liburuko ipuin bakoitza. Ez dira guztiak odol hotzean eragindako hilketak, baina hilketa dira. Patuak ere bere lana egiten baitu. Umorerik ez da falta, eta hizkuntza bera da askotan umore horren zurkaitz. Asmatu egin du idazleak hizkerarekin. Bizia da eta atsegina.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak