kritiken hemeroteka

7.777 kritika

Azken kritikak

« | »

Ezkatak / Leire Bilbao / Susa, 2006

Ezkataz gain edota azpian, emakumea borborka Mikel Asurmendi / Irunero, 2006-04

Ezkatak dira gorputz azalean Leire Bilboak dituenak, baiki! Edota galtzarbean dakartzan poemak ote ezkatak? “Badira emakume azalak ezkata usaina baino itsaskorragoak” gaztigatzen digu Leirek lehen lerroan. Eta nik “Badira ezkata usaina baino itsaskorragoak diren emakumeen azalak” diot. Barka ausardia. Udaberriko usainak maite ditut maite, eta batez ere emakumeen usaina maite ere, eta udaberrian zer esanik ez!

Baina, hara, poeta emakumea izanagatik poesia ez da usainagatik erakargarria izaten, ez emakumearena soilik izanagatik ere. Hots, izenaz gain izanak erakartzen nau, eta kasuon poemen izanak gatibatu. Eta berriz ere irakurriko ditudan irrikaz nago, atzo ezagutu nuen poema bihar, ziur asko, ezezaguna edo bestelakoa egingo zaidalakoan.

Izena eta izana. Poesia honen baitakoan emakumea dago bereziki, eta ezkataz gainera edota azpian, odola, itsasoa edota maitalea(k) ageri dira. Metaforetarako edozein berbak balio du, berbak poema bihurtzeak ostera euren sentiera eta uztartze egokia eskatzen du. Alegia, lerro artean idazten ez direnak ere poemetan izana baitute.

Ni eta zu. Horixe geure izaera borrokatuaren euskarriak. Pertsonok bitasunean eraikiak gara funtsean, alabaina, gure baitakoaz gain besteak daude, gainerakoak edota enparauak… esan lezake poetak kasuon. Horiek ere gure ni dira, alegia. Besteek nola ikusten gaituzten… halaxe ere gara gu. Eta zirkulu eta gurpil zoro horretan galdera jalgitzen zaigu: Nor naiz ni?

Baina, hara, poesia komunikazioa da, modu sotil eta finez landutako hartu-emana. Eman poetak paratzen du eta guk geuk irakurleok jaso egiten dugu. Poetaren duda-mudak eta baiezpenak gure galbahetik iragazten ditugu, batzuetan berari bezala guri, hau, hori edota hura irudi diezagukeela. Bizitzan, gehienetan, errealitatea irudipen hutsa baita.

Odola bor-bor duen emakume baten errealitatea dastatzeko parada aurkitu dugu poema hauen bidez. Poetak bidaide hartu dituen poeta lagunekin bat egin nahi dugu irakurleok, euren begiak eta arimarekin bat egin, azala haztatu eta biziari borborka bide emateko.

Azken kritikak

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Irati Majuelo

Poesia kaiera
Christopher Okigbo

Igor Estankona

Iturria
Unai Elorriaga

Iban Zaldua

Sotoan gordeak
Miren Gorrotxategi

Arrate Beristain Uriarte

Etxeko urak
Leire Bilbao

Jose Luis Padron

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Aiora Sampedro

Mizia min
Jon Ander Urkiaga

Nagore Fernandez

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Poesia kaiera
Edna St. Vincent Millay

Igor Estankona

…eta infernuko demonioa adiskide
Iñaki Irisarri

Paloma Rodriguez-Miñambres

Zartatua / 4.48 Psikosia
Sarah Kane

Amaia Alvarez Uria

Erabili goldea hilen hezurren gainetik
Olga Tokarczuk

Irati Majuelo

Lilurabera
Yurre Ugarte

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Hedabideak