susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Nitasuna gainditzen | Jai Alai »

Hiruko / Itxaro Borda / Alberdania, 2003

Indarkeria Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2005-03-04

Hiru zatitan dago banatuta liburua, hiru zati arras ezberdinak hirurak, bakoitzak bere autonomia eta nondik-norakoak baititu. Gaia hiruretan indarkeria da, Euskal Herrian bere moduak hartu dituen indarkeria eta baita bestelakoa ere, abstraktuagoa. Baina gaia ukitzeko modua da ezberdina. Lehendabiziko testua, “Herriak bizi behar du” narrazioa da, Iparraldean borroka armatuari ekiteko erabakia hartzen duten lagunei buruzkoa. Bigarrena, “Harpe ilunetik ateratzeko” saioa da, saio politikoa. Hirugarrena, “Elpides”, elkarrizketa platonikoaren gisa dago antolatuta.

Orijinala da, gutxienik, gaia azaltzeko modua. Narrazioari dagokionez, bai tonuz eta bai erritmoz, polizia eleberrien zordun da. Bizia eta indartsua, kontaera huts ia, ekintzak eta gertaerak ekartzen baitira testura, ez haiei buruzko interpretaziorik, ezta deskribapenik ere. Iparramerikako kontaera dirudi, bizkorra oso. Eta bukaera ere oso generokoa da. Legeak eta bere ordezkariek irabazten dute. Saioa, ordea, beste kontua da. Hor ez dago fikzioarentzako tokirik, hor errealitate gordina dakar idazleak eta hari buruzko gogoeta eta interpretazioa. Esan dezadan, gutxienik, azterketa inteligentea iruditu zaidala, eta, nahiz zenbait puntutan ados ez egon berarekin, haren ondorio batzuk nire egiten ditut, edo, hobeto esanda, aspaldi egin nituen nire. Dena dela, Iparraldeko girotik idatzita da saioa, eta ausarta da, orain arte tabu izan diren zenbait konturekin hausten baitu. Elkarrizketa platonikoa, aldiz, ironikoa da oso. Saioa irakurri ondoren freskagarri.