kritiken hemeroteka

7.565 kritika

Azken kritikak

« | »

Adio / Bitoriano Gandiaga / Elkar, 2004

Poetika Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2005-02-11

Gauzak eta hitza, diferenteak dira. Nik zerbait nahi izan badut, nire hitza beti gauzen artean, ahalik eta gauzei berdinena izan zedila izan da”, irakurtzen dut Gandiagak poetikari buruz idatzitako testu batean. Izan ere, poetarik xumeenak ere, bere burua nabarmendu nahi ez duen poetak ere, bere poetika baitu eta, horretaz gogoetarik egiten ez badu ere, bere hitzetan, bere poesian azaltzen da, poetika poetaren arnasa baita, eta gizakirik bizi ez daitekeen bezala arnasarik gabe, poetarik ere ez poetikarik gabe. Eta beste kontua da poetika hori hitzen gainetik azaltzea, arnasa handi, arnasa lurrintsua balitz bezala. Ez da, ordea, Gandiagaren kontua; haren poetika bera bezalakoa baitzen, arnasa ikusezina, baina beharrezkoa.

Joxe Azurmendik hitzaurrean esaten duen bezala, liburu hau postumoa da, Gandiaga hil ondoren ateratakoa, baina bera bizirik zegoelarik prestatua, ez bazuen bizirik halakorik egin, ez ikusi ere argien itzalak liburu honetan. Txukun-txukun eta dena bukatuta utzi omen zuen, hitzaurretxoak eta guzti. Gaineratzen du Gandiagaren adioa dela munduari.

Adio hitzak ez du fama onik; adio hitza ez da gehien erabiltzen dena; nahiago izaten dugu adioaz ez pentsatzea eta horrek esan dezakeenaz ez gogoetarik egitea. Baina adio ordua iristen da, noizbait, eta hobe horretara prestatzea eta, mundutik mundua jarri baino lehen, norberarekin bakeak egin eta joatea, adio dotorearekin.

Gandiagaren laburpen gisa har daiteke liburua. Hitzetan nabari baita Gandiagaren izaera, izan zena eta bazena, izango zenarekin batera: “Hitzaren erritmoan/ nahi nuke mintzatu,/ hitza dukedalarik/ agintari eta agindu”. Poetika hori besterik ez baita, hitzaren arrimua, hitzaren erritmoa, bizi doinua, bizi nahia.

Azken kritikak

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Hotz industriala
Julen Belamuno

Javier Rojo

Noiz arte arrazoi
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Irati Majuelo

Isiltasuna
Eneritz Artetxe Aranaz

Javier Rojo

Inon ez, inoiz ez
Iban Zaldua

Txema Arinas

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Nik ere Germinal! egin gura nuen aldarri
Koldo Izagirre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak