kritiken hemeroteka

8.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Dardaren interpretazioa / Harkaitz Cano / Olerti Etxea, 2003

Atzerabegirakoa Igor Estankona / Deia, 2004-10-04

“Nondik ote dator aniztua kea?”. Belaunaldi oso baten hamazortzigarren urtebetetze festan burrunba egin zuten hitzak dira, 1994ko “Kea behelainopean bezala” gogorrekoak, Susa argitaletxean leku bat egin ziezaioten majo sufritu behar izan zuen poeta baten lehen liburukoak. Harkaitz Cano poetikoki heldua zen heldutasuna guretzat -eta merkatuarentzat- balore eskasa zen garaian. Aurretik zihoan, bakarrik zihoan, besteok taldean eta lotsaz genbiltzan bitartean. Eta orain, gutako inork ezagutzen ez ditugun bidezidorrak ibili ondoren, halako neke luze baten erdira iritsi dela ematen du, literaturaz eta liburuaz hausnarrean: “Denborarekin ohartzen zara gauza bat dela literatura eta beste bat liburua. Lehen komunikabideek oso garbi bereizten zituzten bi gauzak. Gaur egun, nire ustez, literaturak pisua galdu du liburuaren mesedetan”.

Besteok, Eibarko poeta gazteen egun amaigabe haietakook, beti legez, begira-begira gaude, ahulaldia sartu zaion talde-buru urrunari beha, kezkati ez ote digun esango bukatu dela, mendatearen ostean ez dagoela ezer. Kezkati ez ote digun esango “ostean Josafateko harana dago -han bereizten dituzte euskal literatoak- eta gure belaunaldia ifernura bidaliko dute, zuzenean. Gu gara erredentziorik itxaron ezin dezakegun autonomia kumeak, grisak, ideialik gabeak, liburuetara ezer pobetxuzkorik ez dakargunak”. “Dardaren interpretazioa”ren ikasgaia da, ordea, “bost idazleek” bezala idatzi barik, guk ere gure bidea aurkitzen saiatu behar dugula, opa dezakegun guztiari forma egokia bilatuz. Errepaso antzeko hau modu positiboan irakurri behar da, beraz, nostalgiak alde batera utzita.

Hain zuzen hustasun existentzial horretatik, kapitalismo gupidagabearen gehiengo absolututik, karrera unibertsitario luzeetatik, amaren garbantzu epeletatik sortu da —sortu delako, eta etorkizuneko idazlea hori da— literatura errari bat, nortasunaren bilaketak arduratua, antologia honetan egokiro bilduta azter dezakezuna.

Aurkituko dugu erantzunen bat, seguru. Libratuko gara zapore honetatik. Gertatuko da zerbait liburuetan edo euretatik kanpo, bide lauso bat erakutsiko diguna, eta orain artekoa zentzuz beteko duena. Beste hamar urte barru batu gaitezen hemen berriro, emaitza nabariagoak izan ditzagula orduan ahal bada, baina batez ere bilaketa bera ez dadila inoiz bukatu!

Azken kritikak

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Amaia Alvarez Uria

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gezurra berdaderoa
Bertol Arrieta

Pako Aristi

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Basairisa
Louise Gluck

Aitor Francos

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Artxiboa

Uztaila 2022

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Hedabideak